Ćwiczenia z fizjoterapeutą przez wideorozmowę przy przewlekłym bólu szyi

Streszczenie badania prostym językiem

O co chodzi w tym badaniu

Przewlekły ból szyi to częsty problem, który utrudnia pracę, aktywność fizyczną i życie towarzyskie. Mówi się o nim „niespecyficzny”, gdy nie da się wskazać jednej konkretnej przyczyny, np. urazu czy ucisku na nerw. Zalecanym leczeniem są przede wszystkim ćwiczenia, ale nie każdy ma czas lub możliwość regularnie dojeżdżać do fizjoterapeuty.

Rozwiązaniem może być telerehabilitacja, czyli prowadzenie ćwiczeń na odległość, np. przez wideorozmowę. Autorzy z Brazylii sprawdzili, czy taki program ćwiczeń daje lepsze efekty niż sama elektroniczna broszura z poradami.

Jak przeprowadzono badanie

Było to badanie z losowym przydziałem, w którym osoba oceniająca wyniki nie wiedziała, kto trafił do której grupy (tzw. zaślepienie oceniającego). Wzięło w nim udział 70 dorosłych w wieku 18–60 lat z bólem szyi trwającym ponad 12 tygodni. Średni wiek wynosił 29 lat, 72% stanowiły kobiety, a ból trwał przeciętnie 30 miesięcy.

Połowa uczestników przez 6 tygodni ćwiczyła dwa razy w tygodniu po 45 minut z fizjoterapeutą przez wideorozmowę. Program obejmował najpierw ćwiczenia ruchomości, potem stabilizację szyi i tułowia, a na końcu wzmacnianie i wytrzymałość kończyn. Ta grupa dostała też broszurę o bólu przewlekłym, korzyściach z ruchu i zdrowym stylu życia. Druga grupa otrzymała tylko tę samą broszurę i jedną wiadomość zachęcającą do zdrowych nawyków. Głównym mierzonym wynikiem była niepełnosprawność związana z bólem szyi, oceniana kwestionariuszem w skali od 0 do 50 punktów.

Co wykazało

Po 6 tygodniach osoby ćwiczące przez internet miały wyraźnie mniejsze ograniczenia w codziennym życiu – różnica między grupami wyniosła 10,3 punktu w 50-punktowej skali. Ból był mniejszy średnio o 2,8 punktu w 11-stopniowej skali (od 0 do 10). Ćwiczący lepiej oceniali też ogólną poprawę i bardziej wierzyli we własne możliwości radzenia sobie z bólem.

Po 3 miesiącach różnice w nasileniu bólu i w niepełnosprawności nie były już istotne statystycznie. Utrzymała się jedynie lepsza ogólna ocena poprawy i większa wiara we własne siły. W żadnym momencie nie stwierdzono różnic w jakości życia ani w lęku przed ruchem.

Co to oznacza dla pacjenta

Jeśli zmagasz się z przewlekłym bólem szyi, a dojazdy na fizjoterapię są dla ciebie trudne, ćwiczenia prowadzone przez fizjoterapeutę na odległość mogą być rozsądną możliwością – przynajmniej na kilka tygodni przynoszą wyraźną ulgę. Badanie pokazuje też, że sama broszura z poradami daje mniej niż ćwiczenia pod okiem specjalisty.

Efekt słabł po zakończeniu programu, więc prawdopodobnie warto dalej regularnie ćwiczyć. Przed rozpoczęciem ćwiczeń, zwłaszcza gdy ból jest silny, promieniuje do ręki lub towarzyszą mu inne niepokojące objawy, skonsultuj się z lekarzem lub fizjoterapeutą.

Ograniczenia badania

Badanie było małe (70 osób) i prowadzone w jednym ośrodku w Brazylii, a uczestnicy byli dość młodzi. Wykluczono m.in. osoby z otyłością, chorobami serca, chorobami neurologicznymi i poważnymi schorzeniami narządu ruchu, więc wyniki nie muszą dotyczyć wszystkich pacjentów. Obserwacja trwała tylko 3 miesiące. Uczestnicy wiedzieli, jakie leczenie dostają, a grupa porównawcza otrzymała dużo mniej uwagi niż ćwicząca, co mogło wpłynąć na ich odczucia. Warto też zauważyć, że wnioski autorów w streszczeniu są nieco bardziej optymistyczne niż wyniki po 3 miesiącach. Autorzy zadeklarowali brak konfliktu interesów.

Najważniejsze w skrócie

Sześć tygodni ćwiczeń z fizjoterapeutą przez wideorozmowę zmniejszyło ból szyi i ograniczenia w codziennym życiu bardziej niż sama broszura. Po 3 miesiącach przewaga w bólu i sprawności nie była już istotna, utrzymała się natomiast lepsza ogólna ocena poprawy i wiara we własne siły.