Badania diagnostyczne w Szczecinie

Jak zrobić badanie i nie stracić czasu – praktyczny przewodnik

Skierowanie: kiedy jest potrzebne

Na NFZ prawie każde badanie wymaga skierowania. Badania krwi, moczu, podstawowe USG czy zwykłe zdjęcie RTG może zlecić lekarz rodzinny, a bardziej specjalistyczne, na przykład rezonans, tomografię czy kolonoskopię, zwykle zleca specjalista, który prowadzi leczenie. Skierowanie dostaniesz dziś najczęściej w formie elektronicznej, więc do rejestracji wystarczy kod z SMS-a lub wydruku i numer PESEL. E-skierowanie widzisz też na swoim Internetowym Koncie Pacjenta.

Prywatnie sprawa wygląda inaczej, ale nie zawsze tak, jak się wydaje. RTG, tomografia i mammografia diagnostyczna wykorzystują promieniowanie jonizujące, a przepisy prawa atomowego wymagają, żeby każde takie badanie zlecił lekarz. Dlatego nawet w pracowni, w której płacisz z własnej kieszeni, bez skierowania nie zrobisz zdjęcia płuc ani tomografii. Wyjątkiem są badania w ramach programów przesiewowych, takich jak bezpłatna mammografia. USG i rezonans nie używają promieniowania, więc prywatnie często można je wykonać bez skierowania, choć wiele pracowni prosi o nie przy rezonansie, zwłaszcza z kontrastem.

Które badanie obrazowe do czego służy

O wyborze badania powinien zdecydować lekarz, bo to on wie, czego szuka. Warto jednak rozumieć różnice. RTG to szybkie zdjęcie, dobre do oceny kości, płuc i stawów po urazie. USG pokazuje narządy miękkie, na przykład wątrobę, nerki, tarczycę czy piersi, jest bezpieczne także w ciąży i dla dzieci, a jego wartość mocno zależy od doświadczenia osoby, która je wykonuje.

Tomografia komputerowa daje bardzo dokładne obrazy przekrojów ciała i trwa krótko, dlatego często wykonuje się ją w nagłych sytuacjach, na przykład przy podejrzeniu udaru czy po wypadku. Rezonans magnetyczny trwa dłużej i jest głośny, ale świetnie pokazuje mózg, rdzeń kręgowy, stawy i tkanki miękkie. Nie zawsze droższe badanie znaczy lepsze. Zdarza się, że rezonans zrobiony na własną rękę nie odpowiada na pytanie lekarza i trzeba go powtórzyć w innej wersji, dlatego przed zapłaceniem za badanie zapytaj prowadzącego, czego dokładnie potrzebuje.

Jak się przygotować

Przygotowanie zależy od badania i każda pracownia powinna je opisać przy zapisie. Do USG jamy brzusznej zwykle trzeba przyjść na czczo, a do USG pęcherza i narządów miednicy z pełnym pęcherzem. Gastroskopię robi się na czczo, a kolonoskopia wymaga kilkudniowej diety i oczyszczenia jelita według instrukcji placówki. Jeśli przygotowanie nie wyjdzie, badanie bywa niediagnostyczne i trzeba je powtórzyć.

Przed tomografią lub rezonansem z kontrastem pracownia często prosi o aktualny wynik kreatyniny, czyli badanie oceniające pracę nerek. Przy rezonansie ważne jest, czy masz w ciele metal: rozrusznik serca, implanty, odłamki, klipsy naczyniowe czy pompę insulinową. Powiedz o tym przy zapisie, a nie dopiero na miejscu. Weź ze sobą skierowanie, dokument tożsamości, poprzednie wyniki i płyty z wcześniejszych badań tej samej okolicy, bo lekarz opisujący porówna obrazy.

Wyniki, płyta i Internetowe Konto Pacjenta

Po badaniu obrazowym dostajesz zwykle dwie rzeczy: opis lekarza i obrazy, najczęściej na płycie lub do pobrania przez internet. Opis bywa gotowy od ręki przy RTG, a przy rezonansie czy tomografii trzeba na niego poczekać kilka dni. Zapytaj przy rejestracji, kiedy i jak odbierzesz wynik. Obrazy przechowuj starannie, bo przy kolejnym badaniu będą bardzo przydatne.

Coraz więcej wyników trafia też do Internetowego Konta Pacjenta, ale nie wszystkie i nie zawsze od razu. Nie zakładaj, że lekarz zobaczy je automatycznie w swoim systemie. Najbezpieczniej mieć przy sobie opis i płytę albo wydruk, szczególnie gdy idziesz do innej przychodni niż ta, w której robiłeś badanie. Wynik omawia lekarz, który je zlecił. Sam opis często zawiera sformułowania, które brzmią groźnie, a w rzeczywistości nie mają znaczenia klinicznego.

Czas oczekiwania i jak go skrócić

Terminy na NFZ różnią się między pracowniami, czasem bardzo. Skierowanie na badanie nie jest przypisane do konkretnej placówki, więc możesz zapisać się tam, gdzie termin jest najbliższy. Przy każdej pracowni w naszym katalogu pokazujemy terminy z danych NFZ, ale zmieniają się one z dnia na dzień, dlatego warto zadzwonić do kilku miejsc. Pytaj też o listę rezerwową na wypadek, gdyby ktoś odwołał wizytę.

Na skierowaniu lekarz może oznaczyć przypadek jako pilny i wtedy placówka powinna wyznaczyć wcześniejszy termin. Jeśli trafiłeś do kolejki, a twój stan się pogorszył, wróć do lekarza i poproś o ponowną ocenę. Pacjenci z kartą diagnostyki i leczenia onkologicznego mają osobną, szybszą ścieżkę. Pamiętaj, żeby potwierdzić termin, a jeśli nie możesz przyjść, odwołaj go, bo inaczej miejsce przepada dla kogoś innego.

Badania prywatne i ceny

Prywatnie zwykle zapiszesz się szybciej, czasem nawet na ten sam tydzień. Ceny w Szczecinie różnią się między placówkami, a na końcową kwotę wpływa zakres badania, kontrast, liczba badanych okolic i to, czy płyta oraz opis są w cenie. Porównując oferty, pytaj o łączny koszt, a cenę z reklamy traktuj jako punkt wyjścia. W naszym katalogu pokazujemy ceny z cenników placówek z datą sprawdzenia, ale ostatecznie decyduje cennik w dniu badania.

Opłaca się sprawdzić, czy nie masz dostępu do badań w ramach pakietu medycznego od pracodawcy. Jeśli płacisz sam, poproś o fakturę lub paragon z opisem usługi. Wynik prywatnego badania jest tak samo ważny dla lekarza na NFZ jak wynik zrobiony w ramach ubezpieczenia, więc nie trzeba go powtarzać tylko dlatego, że był płatny.

Badania laboratoryjne i punkty pobrań

Krew na NFZ pobiera się w punkcie przychodni albo w laboratorium, z którym przychodnia współpracuje. Lekarz rodzinny ma do dyspozycji określony zestaw badań, które może zlecić bezpłatnie. Prywatnie zrobisz większość badań bez skierowania, w dowolnym punkcie pobrań, a wynik zwykle przyjdzie mailem albo pojawi się w aplikacji laboratorium.

Większość badań krwi robi się rano, na czczo, po kilku godzinach bez jedzenia. Wodę możesz pić. Przed pobraniem nie ćwicz intensywnie i nie zmieniaj nagle diety. Jeśli bierzesz leki na stałe, zapytaj lekarza, czy przyjąć je przed badaniem, czy po nim, bo przy niektórych oznaczeniach ma to znaczenie. Wyniki z gwiazdką lub poza normą nie zawsze oznaczają chorobę, dlatego interpretację zostaw lekarzowi.

Bezpłatna profilaktyka

Część badań możesz zrobić bez skierowania i bez opłat. W programie Moje Zdrowie dorośli wypełniają ankietę w Internetowym Koncie Pacjenta lub w przychodni, a następnie wykonują zestaw badań i omawiają je z lekarzem rodzinnym. To dobry sposób, żeby raz na kilka lat sprawdzić podstawowe parametry, nawet jeśli nic ci nie dolega.

Kobiety w wieku od 45 do 74 lat mogą co dwa lata zrobić bezpłatną mammografię w ramach programu przesiewowego, bez skierowania, w pracowni stacjonarnej albo w mammobusie. Bezpłatna jest też cytologia w programie profilaktyki raka szyjki macicy oraz badania w programie wczesnego wykrywania raka jelita grubego. Szczegóły i aktualne terminy postojów mammobusów znajdziesz w dziale z wydarzeniami zdrowotnymi.

Opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. W nagłym przypadku dzwoń pod numer 112.