Dieta ubogoresztkowa przed kolonoskopią – wystarczy jeden dzień zamiast kilku

Streszczenie badania prostym językiem

O co chodzi w tym badaniu

Kolonoskopia, czyli badanie jelita grubego giętkim wziernikiem, pozwala wykryć i usunąć polipy oraz wcześnie rozpoznać raka. Aby lekarz dobrze widział ścianę jelita, musi ono być dokładnie oczyszczone. Służą do tego środki przeczyszczające oraz dieta przed badaniem.

Obecnie zaleca się dietę ubogoresztkową – czyli taką, w której ogranicza się produkty bogate w błonnik i inne trudno trawione składniki, np. pestki, ziarna czy surowe warzywa. Nie ma jednak zgody, jak długo ją stosować: jedni zalecają jeden dzień, inni trzy. Autorzy sprawdzili, czy dłuższa dieta daje lepsze przygotowanie jelita i jak znoszą ją pacjenci.

Jak przeprowadzono badanie

Był to przegląd systematyczny z metaanalizą, czyli uporządkowane zebranie badań i połączenie ich wyników. Uwzględniono tylko badania z losowym przydziałem, w których o długości diety decydowało losowanie. Włączono pięć badań z udziałem 2248 dorosłych: cztery z Hiszpanii, Włoch i Portugalii (dieta jednodniowa wobec trzydniowej) i jedno z Chin (jeden dzień wobec dwóch).

We wszystkich badaniach jakość oczyszczenia jelita oceniano tą samą standardową skalą. Porównywano odsetek dobrze przygotowanych jelit, tolerancję diety, chęć powtórzenia takiego przygotowania w przyszłości oraz odsetek wykrytych polipów i gruczolaków – zmian, z których może rozwinąć się rak.

Wyniki analizowano na dwa sposoby: u wszystkich osób, które przydzielono do danej grupy, niezależnie od tego, czy dokładnie przestrzegały zaleceń, oraz tylko u tych, które przestrzegały ich zgodnie z planem. Jakość badań oceniono standardowym narzędziem do wykrywania błędów metodologicznych – cztery z pięciu uznano za obarczone niskim ryzykiem błędu.

Co wykazało

Jelito było dobrze przygotowane u 90,1% osób na diecie jednodniowej i u 89,7% osób na diecie kilkudniowej – różnica była praktycznie żadna. Podobnie wyglądało to wśród osób, które ściśle przestrzegały zaleceń (91,3% wobec 90,2%), a pominięcie dowolnego z badań nie zmieniało wyniku. Nie różnił się też odsetek wykrytych polipów i gruczolaków ani częstość działań niepożądanych.

Krótsza dieta wypadła natomiast lepiej w odczuciach pacjentów: osoby na diecie jednodniowej łatwiej jej przestrzegały i częściej deklarowały, że byłyby gotowe przygotować się w ten sam sposób ponownie. Ogólne zadowolenie z przygotowania było w obu grupach podobne. Głód był jedną z częstszych dolegliwości, ale w badaniach, które go oceniały, nie różnił się wyraźnie między grupami. Autorzy podkreślają, że lepsza tolerancja diety może w praktyce oznaczać, że więcej osób dokładnie przygotuje się do badania i rzadziej trzeba będzie je powtarzać.

Co to oznacza dla pacjenta

Jeśli przygotowujesz się do kolonoskopii, ta analiza sugeruje, że jeden dzień diety ubogoresztkowej zwykle wystarcza, by jelito było dobrze oczyszczone, a jest mniej uciążliwy niż kilka dni ograniczeń.

Zawsze stosuj się jednak do instrukcji otrzymanych od lekarza lub pracowni endoskopowej. U osób z przewlekłymi zaparciami, cukrzycą lub wcześniejszym słabym przygotowaniem jelita lekarz może zalecić dłuższą dietę albo inny schemat przygotowania. Najważniejsze jest też dokładne przyjęcie środka przeczyszczającego zgodnie z zaleceniami.

Ograniczenia badania

Przegląd obejmuje tylko pięć badań, większość z Europy Południowej. Badania różniły się środkami przeczyszczającymi i sposobem ich podawania, a jedno dotyczyło wyłącznie osób z dodatnim testem na krew utajoną w kale. Przegląd nie był wcześniej zarejestrowany. W tekście pracy niektóre liczby różnią się nieco od podanych w streszczeniu autorów, choć nie zmienia to głównych wniosków.

Najważniejsze w skrócie

Jednodniowa dieta ubogoresztkowa przed kolonoskopią daje tak samo dobre oczyszczenie jelita jak dieta kilkudniowa, a pacjenci lepiej ją znoszą i chętniej by ją powtórzyli. Dane pochodzą jednak tylko z pięciu badań.