Zastrzyk sterydowy w piętę pod kontrolą USG czy „na wyczucie” – co mówią badania

Streszczenie badania prostym językiem

O co chodzi w tym badaniu

Zapalenie rozcięgna podeszwowego to jedna z najczęstszych przyczyn bólu pięty u dorosłych. Rozcięgno to mocne pasmo tkanki biegnące wzdłuż podeszwy stopy. Typowy jest kłujący ból przy pierwszych krokach po przebudzeniu lub po dłuższym siedzeniu. Najpierw stosuje się zwykle odpoczynek, ćwiczenia, wkładki i leki przeciwbólowe. Gdy to nie pomaga, lekarz może podać w okolicę pięty zastrzyk z kortykosteroidu – leku silnie przeciwzapalnego.

Zastrzyk można wykonać „na wyczucie”, czyli kierując się dotykiem i wiedzą anatomiczną, albo pod kontrolą USG, które pozwala na bieżąco widzieć igłę i chorą tkankę. Wcześniejsze badania dawały sprzeczne wyniki, więc autorzy postanowili zebrać je razem i sprawdzić, czy USG rzeczywiście daje przewagę.

Jak przeprowadzono badanie

Był to przegląd systematyczny z metaanalizą – czyli uporządkowane wyszukanie badań i połączenie ich wyników w obliczeniach. Przeszukano cztery bazy publikacji do 20 kwietnia 2025 roku. Spośród 1759 znalezionych prac warunki spełniło sześć badań z losowym przydziałem – takich, w których o metodzie leczenia decyduje losowanie. Łącznie objęły one 89 stóp leczonych zastrzykiem pod kontrolą USG i 83 stopy leczone zastrzykiem „na wyczucie”.

Porównywano cztery wyniki: ból oceniany przez pacjenta na skali od 0 do 10, bolesność pięty przy ucisku palcem badającego, próg bólu mierzony specjalnym urządzeniem naciskającym na piętę z określoną siłą oraz grubość rozcięgna w badaniu USG. Wyniki oceniano po 2–6 tygodniach i po co najmniej 12 tygodniach.

Co wykazało

Ból oceniany przez samych pacjentów zmniejszał się podobnie w obu grupach – nie stwierdzono istotnej różnicy ani po kilku tygodniach, ani po trzech miesiącach. Podobnie było z bolesnością pięty przy ucisku palcem.

Różnice widać było natomiast w pomiarach bardziej obiektywnych. Po zastrzyku pod kontrolą USG pięta lepiej znosiła nacisk urządzeniem – zarówno po 2–6 tygodniach, jak i po co najmniej 12 tygodniach. Rozcięgno po kilku tygodniach było też wyraźniej cieńsze, co oznacza mniejszy obrzęk. Po trzech miesiącach ta ostatnia różnica nie była już istotna.

Autorzy uważają, że USG pozwala precyzyjniej podać lek w chore miejsce. Sami jednak zaznaczają, że wnioski trzeba traktować ostrożnie.

Co to oznacza dla pacjenta

Jeśli zmagasz się z bólem pięty i lekarz proponuje zastrzyk sterydowy, ta praca sugeruje, że podanie go pod kontrolą USG może dawać pewne korzyści, choć w odczuwanym bólu różnica między metodami nie była wyraźna. Zastrzyk nie jest zwykle pierwszym krokiem leczenia – najpierw stosuje się metody zachowawcze, takie jak ćwiczenia rozciągające i odpowiednie obuwie.

O tym, czy zastrzyk jest potrzebny i jaką metodą go wykonać, decyduje lekarz po zbadaniu stopy. Warto zapytać o możliwe powikłania i o to, jakie są inne opcje leczenia.

Ograniczenia badania

Analiza opierała się na sześciu małych badaniach, łącznie na niespełna 200 stopach. Tylko jedno z nich oceniono jako dobrze zaprojektowane, a w pozostałych było wiele niejasności, np. co do losowania i tego, czy oceniający wiedzieli, jaką metodę zastosowano. Badania różniły się rodzajem i dawką sterydu oraz sposobem wkłucia igły, czego autorzy nie mogli uwzględnić. Część wyników opiera się zaledwie na dwóch badaniach. Autorzy nie zgłosili konfliktu interesów.

Najważniejsze w skrócie

Zastrzyk sterydowy pod kontrolą USG przy zapaleniu rozcięgna podeszwowego wiązał się z lepszą tolerancją ucisku pięty i szybszym zmniejszeniem grubości rozcięgna niż zastrzyk „na wyczucie”. Ból oceniany przez pacjentów był jednak podobny w obu grupach, a jakość dostępnych badań jest niska.