Interwencja kryzysowa Szczecin

Interwencja kryzysowa – bezpłatna pomoc w trudnej sytuacji, bez skierowania

Czym jest kryzys

Kryzys to stan, w którym dotychczasowe sposoby radzenia sobie przestają działać. Może go wywołać nagłe wydarzenie, takie jak wypadek, śmierć bliskiej osoby, rozstanie, utrata pracy czy pożar, ale także długotrwała przemoc albo narastające problemy, które w pewnym momencie przerastają człowieka. Pojawia się silny lęk, bezradność, czasem odrętwienie, kłopoty ze snem i myśleniem. To naturalna reakcja na nienaturalnie trudną sytuację, a nie oznaka choroby czy słabości.

Kryzys ma swoją dynamikę i zwykle jest ograniczony w czasie. Odpowiednie wsparcie w tym okresie pomaga przejść przez niego bez trwałych szkód, a czasem wyjść z niego silniejszym. Właśnie temu służy ośrodek. Jego zadaniem jest szybka pomoc tu i teraz, a nie długotrwałe leczenie. Gdy brakuje sił, żeby samemu poukładać sprawy, ośrodek interwencji kryzysowej jest miejscem, od którego można zacząć.

Jak działa ośrodek interwencji kryzysowej

W ośrodku pracują psycholodzy, pedagodzy, pracownicy socjalni, a często także prawnicy i psychoterapeuci. Ośrodek oferuje rozmowę z interwentem, wsparcie psychologiczne, poradnictwo prawne i socjalne oraz pomoc w zaplanowaniu najbliższych kroków. Niektóre ośrodki prowadzą też grupy wsparcia, na przykład dla osób w żałobie lub doświadczających przemocy. Dzięki temu ośrodek interwencji kryzysowej potrafi zająć się jednocześnie emocjami i sprawami praktycznymi, które często się ze sobą splatają. W razie potrzeby ośrodek pomaga też skontaktować się z policją, sądem czy lekarzem. Część z nich dysponuje miejscami hostelowymi, w których można bezpiecznie przenocować, gdy powrót do domu grozi niebezpieczeństwem.

Pomoc jest bezpłatna i nie wymaga skierowania. Nie ma też znaczenia, ile zarabiasz – interwencja kryzysowa przysługuje bez względu na dochód. Ośrodek interwencji kryzysowej działa zwykle w ramach systemu pomocy społecznej, często przy ośrodkach pomocy rodzinie, a nie w strukturach ochrony zdrowia. Możesz przyjść osobiście, zadzwonić, a w niektórych placówkach także napisać. Dla wielu osób ośrodek jest pierwszym miejscem, w którym ktoś potraktował ich problem poważnie. W Szczecinie godziny pracy i formy kontaktu najlepiej sprawdzić bezpośrednio w wybranym miejscu.

Jak wygląda pierwsza rozmowa

Pierwsze spotkanie skupia się na tym, co dzieje się teraz. Interwent zapyta, co się wydarzyło, jak się czujesz, czy jesteś bezpieczny i kogo masz wokół siebie. Nie musisz niczego udowadniać – ośrodek nie sprawdza, czy twój problem jest „wystarczająco poważny”. Nie musisz mieć przygotowanej opowieści – wystarczy, że zaczniesz od tego, co jest najtrudniejsze. Nikt nie oczekuje od ciebie wielkich decyzji – ośrodek interwencji kryzysowej najpierw pomaga złapać oddech. Wspólnie ustalacie, czego potrzebujesz najpilniej: czy schronienia, informacji prawnej, kontaktu z lekarzem, czy po prostu kogoś, kto wysłucha.

Interwencja kryzysowa trwa zwykle kilka spotkań. Zwykle ośrodek umawia kolejne spotkanie od razu, żebyś nie został sam z niepewnością. Jeśli przychodzisz z dzieckiem, ośrodek interwencji kryzysowej może zaproponować wsparcie także dla niego. Gdy najostrzejszy etap minie, ośrodek może pokierować cię dalej, na przykład do psychoterapeuty, poradni zdrowia psychicznego, prawnika czy grupy wsparcia. Wszystko, co mówisz, pozostaje poufne, z wyjątkiem sytuacji, gdy zagrożone jest czyjeś życie lub gdy dzieje się krzywda dziecku.

Przemoc domowa i procedura „Niebieskiej Karty”

Przemoc domowa to nie tylko bicie. Obejmuje także poniżanie, zastraszanie, kontrolowanie pieniędzy i kontaktów, przemoc seksualną czy zaniedbywanie osoby zależnej. Osoby jej doświadczające często latami nie mówią nikomu, bo czują wstyd, boją się albo nie wierzą, że coś się zmieni. Ośrodek jest miejscem, w którym możesz o tym opowiedzieć bez oceniania i zaplanować, jak zadbać o bezpieczeństwo swoje i dzieci. Tu ośrodek interwencji kryzysowej pomaga przygotować plan bezpieczeństwa, czyli ustalić, dokąd się udać, kogo zawiadomić i jakie dokumenty mieć pod ręką.

Procedura „Niebieskiej Karty” to sposób, w jaki różne instytucje współpracują, żeby zatrzymać przemoc w rodzinie. Wszczynają ją między innymi policja, ośrodek pomocy społecznej, placówka ochrony zdrowia, szkoła i gminna komisja rozwiązywania problemów alkoholowych, gdy dowiedzą się o podejrzeniu przemocy. Do jej rozpoczęcia nie jest potrzebna zgoda osoby doznającej przemocy. Sam ośrodek również może brać udział w tej procedurze, jeśli działa w strukturach pomocy społecznej. Sprawą zajmuje się później zespół interdyscyplinarny lub grupa diagnostyczno-pomocowa, a ośrodek interwencji kryzysowej często współpracuje z nimi przy planowaniu wsparcia.

Jeśli jesteś w bezpośrednim niebezpieczeństwie, dzwoń pod 112. Policja ma prawo nakazać sprawcy opuszczenie wspólnego mieszkania i zakazać zbliżania się. Interwent pomoże ci zrozumieć, jakie masz możliwości, w tym prawne, i przejść przez kolejne kroki w tempie, które jest dla ciebie możliwe. Jeśli decydujesz się na zawiadomienie policji lub prokuratury, ośrodek pomoże przygotować się do tego kroku.

Żałoba i nagła strata

Śmierć bliskiej osoby, zwłaszcza nagła lub tragiczna, potrafi wywrócić życie do góry nogami. W pierwszych dniach i tygodniach wiele osób funkcjonuje jak w transie, nie śpi, nie je albo przeciwnie – rzuca się w wir obowiązków. To normalne reakcje. W takiej sytuacji ośrodek interwencji kryzysowej oferuje rozmowę, która pomaga przetrwać najtrudniejszy czas i zorientować się w sprawach praktycznych. Przy nagłej śmierci w rodzinie ośrodek pomoże też zorientować się w formalnościach, które trzeba załatwić w pierwszych dniach.

Żałoba nie jest chorobą i nie trzeba jej leczyć. Bywa jednak, że po wielu miesiącach smutek wciąż odbiera siły do życia, a myśli krążą tylko wokół straty. Wtedy dobrze sięgnąć po pomoc psychologa lub psychoterapeuty. Wiele ośrodków prowadzi grupy wsparcia dla osób w żałobie, w tym dla rodziców po stracie dziecka. Taki ośrodek bywa też miejscem, gdzie można porozmawiać o tym, jak wspierać dziecko po stracie rodzica lub rodzeństwa.

Myśli samobójcze

Myśli o tym, żeby nie żyć, pojawiają się u wielu osób w kryzysie. Mówienie o nich nie zwiększa ryzyka – przeciwnie, często przynosi ulgę. Jeżeli takie myśli się pojawiają, porozmawiaj o nich z kimś zaufanym albo zgłoś się po pomoc. Każdy ośrodek interwencji kryzysowej ma pracowników przygotowanych do takiej rozmowy, którzy pomogą ocenić, czy potrzebna jest pilna pomoc lekarska. Wsparcie, jakie daje ośrodek, nie zastąpi w takiej sytuacji leczenia, ale może być pierwszym krokiem.

Gdy myśli przeradzają się w plan albo boisz się, że nie zdołasz się powstrzymać, nie czekaj. Dzwoń pod 112 lub jedź na izbę przyjęć szpitala psychiatrycznego albo na SOR. Pomocy udzielą też telefony zaufania: 116 123 dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym, 116 111 dla dzieci i młodzieży oraz całodobowe Centrum Wsparcia pod numerem 800 70 2222. Jeśli martwisz się o kogoś bliskiego, możesz zadzwonić w jego sprawie. Gdy sytuacja się uspokoi, ośrodek interwencji kryzysowej pomoże zaplanować dalsze wsparcie.

Ośrodek interwencji a inne formy pomocy

Interwencja kryzysowa różni się od psychoterapii i leczenia psychiatrycznego. Ośrodek nie stawia diagnoz, nie przepisuje leków i nie prowadzi wieloletniej terapii. Daje szybkie, krótkoterminowe wsparcie w sytuacji, która wymaga reakcji od razu. Jego mocną stroną jest dostępność: ośrodek przyjmuje zwykle bez długiego czekania. Gdy pojawiają się objawy zaburzeń psychicznych, kieruje do lekarza lub centrum zdrowia psychicznego.

Nie musisz wiedzieć, która forma pomocy jest dla ciebie właściwa. Wystarczy, że zgłosisz się w jedno miejsce, a tam pomogą ci znaleźć kolejne. Dlatego ośrodek interwencji kryzysowej to dobry pierwszy adres, gdy nie wiesz, od czego zacząć. Pracownicy ośrodków znają lokalne instytucje i organizacje, dlatego potrafią wskazać, gdzie szukać pomocy prawnej, schronienia czy wsparcia materialnego.

Gdy w kryzysie jest ktoś bliski

Czasem po pomoc przychodzą nie same osoby w kryzysie, lecz ich rodzina lub przyjaciele. Martwisz się o kogoś, kto przestał wychodzić z domu, mówi, że nie widzi sensu, albo żyje z osobą stosującą przemoc. Ośrodek przyjmie także ciebie i pomoże zastanowić się, jak rozmawiać z tą osobą i jak ją wspierać, nie biorąc na siebie więcej, niż jesteś w stanie unieść. Bywa, że ośrodek interwencji kryzysowej zaprasza potem na spotkanie obie strony, jeśli obie tego chcą.

Wspierając kogoś w kryzysie, słuchaj bardziej, niż doradzasz. Nie bagatelizuj jego uczuć zdaniami w rodzaju „inni mają gorzej” i nie obiecuj dochowania tajemnicy, gdy chodzi o czyjeś bezpieczeństwo. Zadbaj też o siebie, bo towarzyszenie komuś w trudnym czasie jest wyczerpujące. W takiej sytuacji ośrodek może być wsparciem również dla ciebie.

Jak znaleźć pomoc

Ośrodki interwencji kryzysowej prowadzą gminy i powiaty, a ich adresy znajdziesz na liście powyżej lub w ośrodku pomocy społecznej. Przed wizytą możesz zadzwonić i zapytać o godziny pracy, ale w trudnej sytuacji możesz też po prostu przyjść. Zapytaj przy okazji, czy ośrodek interwencji kryzysowej prowadzi dyżury telefoniczne lub całodobowe. Zabierz ze sobą dokument tożsamości i, jeśli masz, dokumenty związane z twoją sprawą, na przykład zaświadczenia lekarskie po pobiciu.

Jeśli boisz się, że ktoś dowie się o twojej wizycie, powiedz o tym na początku rozmowy. Ośrodek pomoże ci zaplanować bezpieczny kontakt, na przykład ustalić, pod jaki numer można dzwonić. Pamiętaj, że sięgnięcie po pomoc w kryzysie to rozsądna decyzja. Nikt nie musi przechodzić przez najtrudniejsze chwile sam.

Opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. W nagłym przypadku dzwoń pod numer 112.