Hemoroidy – do kogo w Szczecinie?

Hemoroidy – przyczyny, objawy i leczenie

Czym są hemoroidy

Hemoroidy, nazywane też guzkami krwawniczymi lub żylakami odbytu, to naczyniowe poduszeczki obecne w kanale odbytu u każdego człowieka. W prawidłowych warunkach pomagają uszczelniać odbyt i są całkowicie niewyczuwalne. Kłopot zaczyna się wtedy, gdy powiększają się, przemieszczają w dół, krwawią lub bolą. Dopiero w takiej sytuacji lekarz hemoroidy uznaje za chorobę, a nie przy samej ich obecności.

To bardzo częsty problem, który w pewnym momencie życia dotyka dużej części dorosłych. Mimo to wiele osób długo zwleka z wizytą, bo temat wydaje się krępujący. Tymczasem dla specjalistów to codzienna praca, do której podchodzą zupełnie rzeczowo. Wczesna konsultacja zwykle oznacza prostsze leczenie i szybszą ulgę.

Przyczyny i czynniki ryzyka

Najważniejszym czynnikiem sprzyjającym chorobie jest długotrwałe parcie na stolec, najczęściej związane z zaparciami. Znaczenie ma też przesiadywanie w toalecie, na przykład z telefonem, oraz przewlekłe biegunki. Szukając przyczyn, lekarz hemoroidy łączy często z dietą ubogą w błonnik i zbyt małą ilością wypijanych płynów.

Do czynników ryzyka należą także ciąża i poród, nadwaga, siedzący tryb życia, dźwiganie ciężarów oraz wiek, bo z czasem tkanki podporowe odbytu słabną. Część osób, u których lekarz hemoroidy rozpoznaje, ma też podobne problemy w rodzinie. Choć dolegliwość kojarzy się z osobami starszymi, często dotyczy również ludzi w wieku produkcyjnym, zwłaszcza pracujących przy biurku.

Objawy i rodzaje hemoroidów

Najbardziej typowym objawem jest jasnoczerwona krew na papierze toaletowym lub na powierzchni stolca, zwykle bez bólu. Mogą też pojawiać się świąd, pieczenie, uczucie niepełnego wypróżnienia oraz wilgotność okolicy odbytu. Rozróżnia się guzki wewnętrzne i zewnętrzne, a stopień zaawansowania guzków wewnętrznych ocenia się według tego, czy wypadają i czy cofają się same.

Guzki zewnętrzne znajdują się pod skórą przy brzegu odbytu. Mogą ulec zakrzepicy, czyli powstaniu skrzepu, co daje nagły, silny ból i twardy, sinawy guzek. Gdy lekarz hemoroidy zakrzepowe rozpozna, często leczy je w trybie pilnym. Warto wiedzieć, że nie każdy guzek przy odbycie to choroba hemoroidalna, dlatego zawsze trzeba go odróżnić od innych zmian.

Krwawienie z odbytu – nie zakładaj, że to tylko guzki

Krwawienie z odbytu może mieć wiele przyczyn: szczelinę odbytu, polipy, zapalenie jelita, a także raka jelita grubego. Dlatego lekarz hemoroidy rozpoznaje dopiero po wykluczeniu innych źródeł krwawienia. Nie warto samodzielnie zakładać, że to tylko guzki, nawet jeśli w przeszłości miałeś już podobne dolegliwości.

Szczególnej uwagi wymaga krwawienie u osób po 40.–50. roku życia, krew ciemna lub zmieszana ze stolcem, zmiana rytmu wypróżnień, chudnięcie bez przyczyny oraz osłabienie i bladość. W takich sytuacjach lekarz hemoroidów nie traktuje jako jedynego wyjaśnienia i zwykle zleca kolonoskopię. Rak jelita grubego wykryty wcześnie ma znacznie lepsze rokowanie, dlatego badanie to naprawdę warto wykonać.

Do jakiego lekarza i jak wygląda wizyta

Pierwszym krokiem może być lekarz rodzinny w przychodni POZ, który zbierze wywiad, obejrzy okolicę odbytu i zdecyduje o dalszym postępowaniu. Specjalistą od chorób odbytu jest lekarz proktolog, czyli chirurg zajmujący się tą okolicą ciała. Lekarz proktolog dysponuje sprzętem do dokładnego obejrzenia kanału odbytu i wykonuje wiele zabiegów od razu w gabinecie. W wielu miejscach chorobą hemoroidalną zajmuje się też poradnia chirurgii ogólnej.

Jeśli w twojej okolicy łatwiej o termin, możesz poszukać pomocy także w kategorii chirurg w Szczecinie. Podczas badania lekarz hemoroidy ocenia wzrokiem i palcem, a następnie przy użyciu krótkiego wziernika, czyli anoskopu. To trwa kilka minut i zwykle nie jest bolesne, choć bywa krępujące. Dobry lekarz hemoroidy traktuje rzeczowo i bez oceniania, więc nie musisz się wstydzić pytań.

Jak przygotować się do wizyty

Przed wizytą zastanów się, od kiedy masz objawy, jak często pojawia się krew, jakiego jest koloru i czy towarzyszy jej ból. Zapisz też, jak często się wypróżniasz, czy masz zaparcia lub biegunki i jakie leki przyjmujesz, zwłaszcza przeciwkrzepliwe. Dzięki temu ocena będzie szybsza, a rozmowa krótsza i mniej krępująca.

Zwykle nie trzeba specjalnie przygotowywać jelita do zwykłego badania proktologicznego, ale czasem przed wizytą zaleca się małą lewatywę. Jeśli nie wiesz, czy potrzebne jest przygotowanie, zapytaj o to w rejestracji, a zanim lekarz hemoroidy obejrzy, poproś o wyjaśnienie przebiegu badania. Warto też wspomnieć, czy w rodzinie ktoś chorował na raka jelita grubego lub nieswoiste zapalenie jelit. Taka informacja pomaga zdecydować, czy potrzebne są szersze badania jelita. Pamiętaj, że lekarz hemoroidy widzi codziennie, więc twoje pytania nie będą dla niego niczym niezwykłym.

Metody leczenia

Leczenie zależy od rodzaju i stopnia zaawansowania guzków. W łagodnych przypadkach wystarczają zmiana diety, uregulowanie wypróżnień oraz miejscowe preparaty łagodzące świąd i ból. Gdy lekarz hemoroidy wewnętrzne leczy, często stosuje zabiegi ambulatoryjne, na przykład zakładanie gumowych opasek.

Opaska odcina dopływ krwi do guzka, który po kilku dniach odpada. Stosuje się też inne metody małoinwazyjne, a wybór zależy od doświadczenia ośrodka i od stanu pacjenta. W bardziej zaawansowanych przypadkach konieczna bywa operacja, wymagająca krótkiego pobytu w szpitalu lub w ośrodku jednego dnia. Gdy lekarz hemoroidy już wyleczy, omówi z tobą też ryzyko nawrotu, bo bez zmiany nawyków guzki mogą wrócić.

Co możesz zrobić sam

Najważniejsza jest miękka, regularna konsystencja stolca. Jedz więcej warzyw, owoców, pełnoziarnistych produktów i strączków, a do tego pij odpowiednią ilość wody. Gdy lekarz hemoroidy ocenia, pomaga mu wiedza o tym, jak wyglądają twoje wypróżnienia i jak często występują zaparcia.

Nie przesiaduj w toalecie, nie przyj na siłę i nie odkładaj wypróżnienia, gdy czujesz potrzebę. Pomaga codzienny ruch, choćby spacer, oraz przerwy w długim siedzeniu. Przy świądzie pomaga delikatna higiena – letnia woda zamiast szorstkiego papieru i perfumowanych chusteczek. Ciepłe nasiadówki mogą łagodzić dyskomfort, ale nie zastąpią diagnostyki, jeśli objawy się utrzymują. Preparatów dostępnych bez recepty nie stosuj tygodniami bez konsultacji.

Hemoroidy w ciąży i po porodzie

Ciąża sprzyja chorobie hemoroidalnej przez ucisk macicy na naczynia miednicy, zmiany hormonalne i częste zaparcia. Wiele kobiet po raz pierwszy styka się z tym problemem w trzecim trymestrze lub tuż po porodzie. W ciąży lekarz hemoroidy leczy przede wszystkim zachowawczo, a zabiegi zwykle odkłada na później.

Każdy preparat stosowany miejscowo w ciąży lub podczas karmienia piersią skonsultuj z ginekologiem albo położną. Po porodzie wiele dolegliwości zmniejsza się samoistnie w ciągu kilku tygodni, więc często wystarcza obserwacja. Jeśli jednak ból jest silny lub krwawienie się nasila, nie czekaj na wizytę kontrolną.

Kiedy pilnie – SOR lub 112

Na SOR lub do nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej zgłoś się przy obfitym krwawieniu z odbytu, które nie ustaje, zwłaszcza gdy towarzyszą mu zawroty głowy, osłabienie lub omdlenie. Pilnej pomocy wymaga też bardzo silny ból z twardym, sinym guzkiem, którego nie da się odprowadzić, oraz gorączka z obrzękiem i zaczerwienieniem okolicy odbytu. W takich sytuacjach trzeba, by lekarz hemoroidy ocenił od razu, a nie w zwykłym trybie.

Jeśli krwawienie jest bardzo obfite, a osoba traci przytomność, jest blada i spocona, dzwoń pod numer 112. Czarne, smoliste stolce lub wymioty z krwią wskazują na krwawienie z wyższych odcinków przewodu pokarmowego i także są powodem do pilnej pomocy. Wtedy lekarz hemoroidów nie uważa już za prawdopodobną przyczynę i szuka źródła wyżej.

NFZ, prywatnie i najczęstsze mity

Do proktologa i chirurga w ramach NFZ zwykle potrzebne jest skierowanie od lekarza POZ, a dokładne zasady sprawdź w rejestracji lub na pacjent.gov.pl. W Szczecinie wizytę możesz też umówić prywatnie, co często pozwala szybciej wykonać zabieg ambulatoryjny. Niezależnie od trybu ocena przebiega według tych samych zasad, a metodę dobiera się do stopnia choroby.

Mit pierwszy: hemoroidy biorą się z siedzenia na zimnym. Ważniejsze są zaparcia i parcie na stolec. Mit drugi: operacja to jedyne rozwiązanie. W rzeczywistości lekarz hemoroidy w większości przypadków leczy zachowawczo lub zabiegami w gabinecie. Mit trzeci: każde krwawienie z odbytu to guzki krwawnicze – jak widzisz, wcale nie musi tak być. Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej, dlatego przy krwawieniu lub bólu umów się na wizytę.

Opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. W nagłym przypadku dzwoń pod numer 112.