Łysienie i wypadanie włosów – do kogo w Szczecinie?

Łysienie i wypadanie włosów – przyczyny i leczenie

Kiedy wypadanie włosów jest problemem

Każdego dnia tracimy kilkadziesiąt, a nawet około stu włosów – to normalna wymiana, bo w ich miejsce wyrastają nowe. Więcej włosów zostaje zwykle na szczotce po myciu i jesienią. Niepokój budzi dopiero wyraźnie większa utrata, przerzedzenie widoczne w lustrze, poszerzający się przedziałek albo łyse ogniska. Zanim lekarz łysienie rozpozna, musi odróżnić zwiększone wypadanie, które zwykle mija, od procesu, który postępuje.

Utrata włosów rzadko jest groźna dla zdrowia, ale potrafi bardzo obciążać psychicznie, zarówno kobiety, jak i mężczyzn. Dlatego warto traktować je poważnie, nawet gdy przyczyna okazuje się błaha. Ten tekst to informacja ogólna, a nie porada medyczna.

Rodzaje łysienia

Najczęstsze jest łysienie androgenowe, uwarunkowane genetycznie i hormonalnie. U mężczyzn zaczyna się od zakoli i przerzedzenia na czubku głowy, u kobiet daje raczej rozlane przerzedzenie wzdłuż przedziałka, przy zachowanej linii czoła. U kobiety z łysieniem androgenowym i nieregularnymi miesiączkami lekarz łysienie bada też pod kątem zaburzeń hormonalnych.

Telogenowe wypadanie włosów to nagła, rozlana utrata, która pojawia się zwykle dwa–trzy miesiące po silnym stresie dla organizmu: wysokiej gorączce, porodzie, operacji, odchudzaniu, niedoborze żelaza. Ten rodzaj lekarz łysieniem w ścisłym sensie nie nazywa, bo włosy zwykle odrastają, gdy minie przyczyna.

Łysienie plackowate ma podłoże autoimmunologiczne – układ odpornościowy atakuje mieszki włosowe. Pojawiają się gładkie, okrągłe ogniska bez włosów na głowie, w brodzie, czasem w brwiach. Przy łysieniu plackowatym na brzegach ognisk widać charakterystyczne krótkie, łamliwe włosy. Choroba bywa nawracająca, ale u wielu osób włosy odrastają.

Rzadsze, ale ważne jest łysienie bliznowaciejące, w którym mieszki ulegają trwałemu zniszczeniu przez stan zapalny. W tej postaci lekarz łysienie musi rozpoznać szybko, bo utraconych w ten sposób włosów nie da się odzyskać. Sygnałem są swędzenie, pieczenie, zaczerwienienie i łuszczenie skóry wokół włosów.

Inne przyczyny

Wypadanie włosów może towarzyszyć chorobom tarczycy, niedokrwistości z niedoboru żelaza, niektórym chorobom autoimmunologicznym, a także być działaniem ubocznym leków. Dlatego przy rozlanej utracie włosów lekarz łysienie wiąże najpierw z ogólnym stanem zdrowia, a dopiero potem ze skórą głowy.

Utrata włosów u dziecka z łuszczącymi się ogniskami bywa objawem grzybicy skóry głowy, którą trzeba leczyć. Ciasne kucyki, warkoczyki i przedłużanie włosów prowadzą z czasem do łysienia z pociągania, a nawykowe wyrywanie włosów bywa sposobem radzenia sobie z napięciem. W takich sytuacjach trzeba przyjrzeć się codziennym nawykom, bo samo leczenie skóry nie wystarczy.

Do kogo się zgłosić

Chorobami włosów i skóry głowy zajmuje się lekarz dermatolog. To on ustala, z jakim rodzajem utraty włosów masz do czynienia, zleca badania i prowadzi leczenie. Przy podejrzeniu zaburzeń hormonalnych lekarz łysienie konsultuje często z endokrynologiem albo ginekologiem. Gdy w tle jest choroba tarczycy lub nadnerczy, dalsze leczenie prowadzi endokrynolog, który współpracuje z dermatologiem.

Popularni są dziś trycholodzy. Warto wiedzieć, że trycholog nie jest lekarzem i nie może rozpoznawać chorób ani przepisywać leków. Jeśli wypadanie trwa, zanim zapłacisz za serię zabiegów, niech lekarz łysienie najpierw oceni i wykluczy chorobę. Pierwsze podstawowe badania może zlecić także lekarz rodzinny.

Przed wizytą nie farbuj włosów i nie nakładaj na skórę głowy kosmetyków do stylizacji – łatwiej wtedy ocenić skórę. Zabierz wyniki badań z ostatnich miesięcy i listę leków, także tych przyjmowanych okresowo. Przyda się też wiedza o tym, czy u twoich rodziców lub rodzeństwa łysienie było wcześniej rozpoznawane i jak je leczono.

Diagnostyka

Wizyta zaczyna się od pytań: od kiedy włosy wypadają, czy coś się wtedy wydarzyło, jakie leki przyjmujesz, jak się odżywiasz, czy w rodzinie było łysienie, jak wyglądają cykle miesiączkowe. Następnie lekarz łysienie ocenia, oglądając skórę głowy i delikatnie pociągając pasmo włosów, żeby sprawdzić, ile ich wychodzi.

Podstawowym narzędziem jest trichoskopia – oglądanie skóry głowy i włosów w powiększeniu przez dermatoskop. Dzięki niej lekarz łysienie androgenowe odróżnia od plackowatego czy bliznowaciejącego, często już na pierwszej wizycie. Badanie jest bezbolesne i trwa kilka minut.

Z badań krwi zleca się najczęściej morfologię, ferrytynę, czyli zapasy żelaza, i TSH. U kobiet z objawami nadmiaru androgenów dochodzą badania hormonalne. Przy podejrzeniu łysienia bliznowaciejącego pobiera się wycinek skóry do badania histopatologicznego.

Leczenie

Leczenie zależy od rodzaju utraty włosów. Przy wypadaniu telogenowym najważniejsze jest usunięcie przyczyny – wyrównanie niedoboru żelaza, leczenie tarczycy, czas po porodzie czy chorobie. Gdy lekarz łysienie tego typu rozpozna, uprzedza zwykle, że poprawa przyjdzie po kilku miesiącach, bo włos rośnie powoli.

W łysieniu androgenowym stosuje się leki wcierane w skórę głowy, które pobudzają wzrost włosów, a u części osób także leki doustne wpływające na działanie hormonów. Czy leczenie działa, widać zwykle dopiero wtedy, gdy lekarz łysienie oceni ponownie po kilku miesiącach, a przerwanie terapii oznacza zwykle powrót wypadania. U części osób rozważa się przeszczep włosów albo zabiegi wspomagające.

W łysieniu plackowatym stosuje się najczęściej preparaty przeciwzapalne na skórę lub w małych wstrzyknięciach w ogniska. W ciężkich, rozległych postaciach dostępne są też leki działające ogólnie – decyzja o nich należy do specjalisty.

Przeszczep włosów polega na przeniesieniu mieszków z tyłu głowy, gdzie są mniej wrażliwe na działanie hormonów, w miejsca przerzedzone. To zabieg płatny, a jego wynik zależy od zapasu włosów dawczych i od dalszego leczenia. Zanim się na niego zdecydujesz, niech lekarz łysienie oceni pod kątem tego, czy proces nadal postępuje. W aktywnym łysieniu plackowatym czy bliznowaciejącym taki zabieg zwykle nie ma sensu.

Co możesz zrobić sam

Dbaj o urozmaiconą dietę z wystarczającą ilością białka, żelaza i warzyw, unikaj drastycznych diet odchudzających. Myj i czesz włosy delikatnie, ogranicz gorące prostownice, częste farbowanie i ciasne fryzury. Suplementy na włosy rzadko pomagają, jeśli lekarz łysienie wiąże z genami lub hormonami, a nie z niedoborem.

Uważaj z biotyną w dużych ilościach – potrafi zafałszować wyniki niektórych badań krwi, w tym hormonów tarczycy. Przed badaniami powiedz, co przyjmujesz, żeby wyniki były wiarygodne. Rób zdjęcia głowy w tych samych warunkach co kilka tygodni – łatwiej zobaczyć zmianę.

Gdy utrata włosów odbiera ci pewność siebie, powiedz o tym – lekarz łysienie leczy, ale czasem warto też porozmawiać z psychologiem. Dobrze dobrana fryzura, peruka czy chusta to nie przyznanie się do porażki, tylko sposób na spokojniejsze życie w czasie leczenia.

Dzieci, ciąża i seniorzy

U dzieci wypadanie włosów bywa związane z grzybicą, łysieniem plackowatym albo wyrywaniem włosów. Z dzieckiem warto pójść szybko – zanim lekarz łysienie u dziecka uzna za plackowate, musi wykluczyć grzybicę, którą potwierdza się badaniem.

W ciąży włosy często są gęstsze, a kilka miesięcy po porodzie zaczynają wypadać garściami. Takie wypadanie jest przejściowe i zwykle mija w ciągu kilku miesięcy. Wiele leków na łysienie nie jest dozwolonych w ciąży i podczas karmienia, więc nie stosuj ich bez konsultacji.

U osób starszych włosy naturalnie stają się cieńsze i rzadsze. Gdy jednak wypadanie nagle przyspiesza, lekarz łysienie u seniora wiąże często z nowymi lekami, niedożywieniem albo chorobą tarczycy. Warto wtedy przejrzeć listę przyjmowanych leków razem z lekarzem rodzinnym.

Kiedy szybko do lekarza

Wypadanie włosów rzadko wymaga pomocy w trybie pilnym. Szybkiej wizyty wymaga jednak utrata włosów z bólem, pieczeniem, ropnymi zmianami lub bliznami na skórze głowy, a także nagła utrata włosów na całym ciele. Pilnie lekarz łysienie musi ocenić także wtedy, gdy towarzyszą mu gorączka, wysypka na twarzy, bóle stawów albo owrzodzenia w jamie ustnej.

Jeśli utrata włosów wywołała u ciebie myśli o odebraniu sobie życia, zadzwoń pod 112 albo na telefon wsparcia dla dorosłych 116 123, a dziecko lub nastolatek może zadzwonić pod 116 111.

NFZ czy prywatnie

Lekarz dermatolog przyjmuje w poradniach na NFZ i prywatnie, także w Szczecinie. Zasady zapisów i ewentualne wymagania dotyczące skierowania sprawdź w rejestracji wybranej poradni lub na pacjent.gov.pl. Do endokrynologa na NFZ zwykle potrzebne jest skierowanie od lekarza POZ. Część badań jest bezpłatna na NFZ, ale niektóre, jak rozszerzona trichoskopia czy część testów hormonalnych, bywają płatne.

Prywatnie łatwiej o szybki termin i dłuższą wizytę. Bez względu na miejsce, lekarz łysienie ocenia lepiej, jeśli przyniesiesz wcześniejsze wyniki i zdjęcia z kolejnych miesięcy.

Opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. W nagłym przypadku dzwoń pod numer 112.