Operacja przepukliny Szczecin

Przepuklina pachwinowa – kiedy operować, jakie są metody i jak wygląda powrót do formy

Czym jest przepuklina pachwinowa

Przepuklina to uwypuklenie narządów lub tkanek przez słabe miejsce w powłokach brzucha. W pachwinie takim miejscem jest kanał pachwinowy, przez który u mężczyzn przechodzi powrózek nasienny. Dlatego przepuklina pachwinowa jest znacznie częstsza u mężczyzn niż u kobiet. Worek przepuklinowy może zawierać tłuszcz, fragment jelita, a czasem inne narządy. Gdy wiesz, skąd się bierze, łatwiej zrozumieć, na czym polega operacja i dlaczego chirurg wzmacnia ścianę brzucha.

Przepuklina nie znika sama – może pozostawać niewielka przez lata, ale zwykle stopniowo się powiększa. Nie pomogą ćwiczenia ani maści, a pas przepuklinowy najwyżej zmniejsza dolegliwości. Jedynym sposobem trwałego wyleczenia jest operacja przepukliny, czyli zamknięcie ubytku i wzmocnienie ściany brzucha. To jeden z najczęściej wykonywanych zabiegów chirurgicznych. Wbrew obawom operacja rzadko wymaga długiego pobytu w szpitalu.

Objawy i rozpoznanie

Typowym objawem jest miękkie uwypuklenie w pachwinie, które powiększa się przy kaszlu, staniu czy wysiłku, a znika lub zmniejsza się po położeniu się. Może mu towarzyszyć uczucie ciężaru, pieczenie, ból przy dźwiganiu. U mężczyzn przepuklina bywa wyczuwalna w mosznie. Część osób nie ma żadnych dolegliwości i dowiaduje się o niej przypadkiem. Nawet niewielka zmiana zasługuje na konsultację, bo od jej oceny zależy, czy operacja przepukliny jest pilna, czy może poczekać.

Rozpoznanie stawia lekarz na podstawie badania – ogląda i dotyka pachwiny w pozycji stojącej i leżącej, prosząc o kaszlnięcie. Gdy obraz jest niejasny, zleca USG. Chirurg oceni, czy to na pewno przepuklina, a nie na przykład powiększony węzeł chłonny. Na tym etapie zapada też decyzja, czy i kiedy będzie potrzebna operacja.

Po rozpoznaniu nie musisz od razu zmieniać trybu życia, ale unikaj dźwigania ciężkich rzeczy i nie lekceważ zaparć czy przewlekłego kaszlu, bo zwiększają ciśnienie w jamie brzusznej. Do czasu, aż odbędzie się operacja przepukliny, część osób nosi pas przepuklinowy – to rozwiązanie doraźne, które dobrze omówić z chirurgiem.

Czy każdą przepuklinę trzeba operować

Przy przepuklinie, która daje dolegliwości, chirurdzy zwykle zalecają zabieg. Gdy przepuklina jest mała i nie przeszkadza, zwłaszcza u starszego mężczyzny z poważnymi chorobami, czasem wybiera się obserwację, nazywaną czujnym wyczekiwaniem. Trzeba jednak liczyć się z tym, że z czasem przepuklina zwykle zaczyna przeszkadzać i operacja i tak staje się potrzebna.

U kobiet uwypuklenie w pachwinie częściej okazuje się przepukliną udową, która ma większe ryzyko uwięźnięcia – dlatego zwykle operuje się ją szybciej. U dzieci przepukliny pachwinowe także kwalifikuje się do zabiegu bez długiego czekania. Ostateczną decyzję zawsze podejmuje chirurg po rozmowie z pacjentem; to on wyjaśni, dlaczego operacja przepukliny jest wskazana teraz, a nie za rok.

Odkładanie zabiegu ma swoje koszty. Duża przepuklina jest trudniejsza do zaopatrzenia, a dolegliwości ograniczają pracę i ruch. U osoby w przyzwoitym stanie zdrowia planowa operacja wiąże się z niewielkim ryzykiem, dużo mniejszym niż zabieg ratunkowy przy uwięźnięciu.

Metody: zabieg otwarty z siatką i laparoskopia

Obecnie standardem jest wzmocnienie ściany brzucha siatką z tworzywa, która wrasta w tkanki i tworzy trwałe podparcie. Zmniejsza to ryzyko nawrotu w porównaniu z dawnymi metodami polegającymi wyłącznie na zszyciu tkanek. Siatkę zakłada się albo przez cięcie w pachwinie, albo laparoskopowo. Zarówno otwarta, jak i laparoskopowa operacja przepukliny daje dobre wyniki, gdy wykonuje ją doświadczony zespół.

Przy metodzie otwartej chirurg nacina skórę nad przepukliną na kilka centymetrów, odprowadza worek przepuklinowy i mocuje siatkę. Zabieg można wykonać w znieczuleniu podpajęczynówkowym, ogólnym, a czasem nawet miejscowym. Taka operacja bywa dobrym wyborem u osób, które nie powinny mieć znieczulenia ogólnego.

Laparoskopia wymaga kilku małych nacięć i znieczulenia ogólnego. Siatkę zakłada się od strony jamy brzusznej lub przestrzeni przedotrzewnowej. Zaletą bywa mniejszy ból po zabiegu i szybszy powrót do aktywności, a także możliwość zaopatrzenia obu stron z tych samych dostępów. Laparoskopowa operacja przepukliny jest często proponowana przy przepuklinach obustronnych i nawrotowych po zabiegu otwartym.

Nie ma jednej najlepszej metody dla wszystkich. Dobór zależy od wielkości przepukliny, wcześniejszych operacji brzucha, chorób współistniejących i doświadczenia ośrodka. Zapytaj chirurga, którą metodę proponuje i dlaczego – dobrze przeprowadzona operacja zależy w dużej mierze od tego, jak często zespół ją wykonuje.

Przygotowanie i dzień zabiegu

Przed zabiegiem czeka cię wizyta u chirurga i zwykle konsultacja anestezjologiczna. Lekarze zapytają o choroby przewlekłe, alergie i przyjmowane leki – szczególnie te, które rozrzedzają krew, bo czasem trzeba je odstawić lub zamienić. Nigdy nie rób tego sam, tylko według zaleceń. Zapytaj też, czy operacja przepukliny będzie wykonana w znieczuleniu ogólnym, czy podpajęczynówkowym. Przed przyjęciem zleca się podstawowe badania krwi, a u starszych osób także EKG.

W dniu zabiegu przychodzisz na czczo, zwykle rano. Zabierz dowód, skierowanie, wyniki badań, listę leków i wygodne ubranie. Skórę w okolicy pachwiny przygotowuje się na oddziale. Operacja trwa zwykle mniej więcej godzinę, choć przy dużych lub obustronnych przepuklinach może się wydłużyć.

W wielu ośrodkach planowa operacja przepukliny odbywa się w trybie chirurgii jednego dnia: przychodzisz rano, a wieczorem wracasz do domu z opiekunem. Inne szpitale przyjmują pacjenta na jedną lub dwie doby. Zorganizuj sobie transport, bo po znieczuleniu nie wolno tego dnia prowadzić samochodu.

Po zabiegu i powrót do aktywności

Ból po zabiegu jest zwykle umiarkowany i dobrze reaguje na leki przeciwbólowe zalecone przy wypisie. Już w dniu zabiegu lub następnego dnia warto chodzić, bo ruch zmniejsza ryzyko zakrzepicy. Przez kilka dni okolica rany może być obrzęknięta, a w pachwinie i mosznie może pojawić się siniak. Udana operacja nie oznacza, że od razu wracasz do pełnych obciążeń.

Lekką pracę biurową wiele osób podejmuje po kilku dniach lub tygodniu–dwóch. Dźwigania i intensywnego wysiłku unika się zwykle przez kilka tygodni – dokładny czas zależy od metody i zaleceń chirurga. Po laparoskopii powrót bywa szybszy. Jeśli twoja praca wymaga dźwigania, porozmawiaj o zwolnieniu lekarskim, zanim odbędzie się operacja przepukliny.

Zgłoś się do lekarza, jeśli rana się zaczerwieni, sączy się z niej ropa, pojawi się gorączka albo ból będzie narastał zamiast słabnąć. Nawrót po zabiegu z siatką zdarza się rzadko, ale jest możliwy – nowe uwypuklenie w tym samym miejscu wymaga oceny. Czasem potrzebna jest wtedy powtórna operacja, zwykle inną metodą niż pierwsza.

Rzadszym problemem jest przewlekły ból w pachwinie utrzymujący się miesiącami. Nie bagatelizuj go – chirurg lub poradnia leczenia bólu mogą pomóc. U większości pacjentów operacja przepukliny z czasem przywraca pełną swobodę ruchu.

Dzieci, kobiety w ciąży i seniorzy

Przepukliny pachwinowe u dzieci wynikają zwykle z niezamkniętego wyrostka pochwowego otrzewnej, który powinien zarosnąć przed urodzeniem lub wkrótce po nim. Najczęściej dotyczą wcześniaków i chłopców. U dziecka zabieg wykonuje chirurg dziecięcy w znieczuleniu ogólnym, zwykle bez siatki. Taka operacja jest krótka, a dzieci szybko wracają do zabawy. Rodzice często pytają, czy operacja przepukliny u tak małego dziecka jest bezpieczna – znieczulenie prowadzą wtedy anestezjolodzy z doświadczeniem pediatrycznym.

W ciąży każde uwypuklenie w pachwinie trzeba skonsultować, ale planowy zabieg zwykle odkłada się na czas po porodzie, chyba że dochodzi do powikłań. Chirurg razem z ginekologiem ustali, czy operacja może poczekać.

U seniorów decyzję poprzedza dokładna ocena chorób serca, płuc i przyjmowanych leków. Wiek sam w sobie nie jest przeciwwskazaniem, a zabieg w znieczuleniu miejscowym lub podpajęczynówkowym bywa dobrze tolerowany. Starsze osoby często szczególnie zyskują na leczeniu planowym, bo pilna operacja przepukliny przy uwięźnięciu niesie u nich znacznie większe ryzyko.

NFZ, skierowanie i wybór ośrodka

Na NFZ do poradni chirurgii ogólnej potrzebne jest skierowanie, najczęściej od lekarza rodzinnego. Chirurg w poradni potwierdza rozpoznanie i kieruje do szpitala, gdzie trafiasz na listę oczekujących. Czas oczekiwania w różnych placówkach bywa bardzo różny, dlatego sprawdź kilka ośrodków. W Szczecinie operacja wykonywana jest zarówno w szpitalach publicznych, jak i w prywatnych ośrodkach chirurgii jednego dnia.

Prywatnie zabieg odbywa się szybciej, ale płacisz za niego w całości, często także za konsultacje i badania. Zapytaj, co obejmuje cena, czy w razie powikłań zapewniona jest opieka i jak wygląda kontrola po zabiegu. Bez względu na tryb leczenia operacja przepukliny powinna być poprzedzona rzetelną rozmową o metodzie i ryzyku.

Przy wyborze ośrodka liczy się doświadczenie zespołu w leczeniu przepuklin, dostępność laparoskopii, jeśli jest dla ciebie wskazana, i organizacja opieki po wypisie. Dobrze, gdy chirurg, który cię kwalifikuje, jest też tym, który operuje. Odpowiedź na pytanie, jak często na danym oddziale wykonuje się taki zabieg, mówi więcej niż reklama. Nawet prosta operacja wymaga sprawnej organizacji – od zapisów po kontrolę rany.

Uwięźnięcie – kiedy jechać na SOR

Najgroźniejszym powikłaniem jest uwięźnięcie przepukliny. Zawartość worka, najczęściej jelito, zostaje zakleszczona i nie daje się odprowadzić z powrotem. Może dojść do niedokrwienia i martwicy jelita. W takiej sytuacji operacja przepukliny jest pilna i odbywa się w trybie ostrym, często w ciągu kilku godzin.

Niepokojące są: nagły, silny ból w miejscu przepukliny, uwypuklenie, które stało się twarde, napięte i nie znika po położeniu się, zaczerwienienie skóry nad nim, nudności, wymioty, wzdęcie brzucha, brak oddawania gazów i stolca. Nie próbuj na siłę wciskać przepukliny. Jedź na SOR lub dzwoń pod 112 – im szybciej zespół chirurgiczny cię oceni, tym większa szansa, że operacja obejdzie się bez usuwania fragmentu jelita.

Uwięźnięcie może się zdarzyć przy przepuklinie każdej wielkości, także małej i dotąd bezobjawowej, dlatego osoby czekające na zabieg powinny znać te objawy. Jeśli przepuklina boli coraz częściej albo coraz trudniej ją odprowadzić, powiedz o tym chirurgowi – operacja przepukliny może wtedy zostać przyspieszona.

Opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. W nagłym przypadku dzwoń pod numer 112.