Angiolog Szczecin

Angiolog – żylaki, zakrzepica, miażdżyca nóg i obrzęki

Czym zajmuje się angiologia

Angiologia to dziedzina medycyny poświęcona chorobom naczyń krwionośnych i chłonnych: tętnic, żył i naczyń limfatycznych. Lekarz angiolog rozpoznaje te choroby i leczy je przede wszystkim zachowawczo, czyli bez operacji – lekami, kompresjoterapią, zmianą stylu życia i kontrolą czynników ryzyka. Lekarze dochodzą do tej specjalizacji często po wcześniejszym szkoleniu z chorób wewnętrznych. Dlatego lekarz angiolog patrzy na naczynia w kontekście całego organizmu – cukrzycy, nadciśnienia, cholesterolu czy chorób serca.

W praktyce do angiologa trafiają osoby z żylakami, obrzękami nóg, przebytą zakrzepicą, bólami łydek przy chodzeniu, zmianami skóry na podudziach czy owrzodzeniami, które nie chcą się goić. Dużą część pracy stanowi diagnostyka ultrasonograficzna, którą angiolog często wykonuje sam w gabinecie. Dzięki temu rozpoznanie można postawić na jednej wizycie.

Pokrewnym pojęciem jest flebologia, czyli nauka o chorobach żył. Flebolog to nie odrębna specjalizacja lekarska, a określenie lekarza, który skupia się na żyłach – może to być angiolog, chirurg naczyniowy, chirurg ogólny lub dermatolog z odpowiednim doświadczeniem. Szukając pomocy przy żylakach, sprawdź więc, jakie wykształcenie ma osoba, która przedstawia się jako flebolog.

Żylaki i przewlekła niewydolność żylna

Żylaki to poszerzone, kręte żyły powierzchowne, najczęściej na nogach. Powstają, gdy zastawki w żyłach przestają się dobrze domykać i krew cofa się w dół. Na początku objawy bywają niewinne: uczucie ciężkich nóg wieczorem, obrzęk kostek po dniu na stojąco, nocne kurcze, pajączki. Z czasem mogą pojawić się przebarwienia, stwardnienie skóry i owrzodzenia. Lekarz angiolog ocenia, na jakim etapie jest choroba, i dobiera sposób postępowania. U części osób z niewielkimi zmianami lekarz angiolog zaleci na początek tylko obserwację i profilaktykę.

Podstawą diagnostyki jest USG z dopplerem. Pozwala sprawdzić, które żyły są niewydolne, gdzie znajduje się źródło cofania się krwi i czy żyły głębokie są drożne. Na tej podstawie lekarz angiolog mówi, czy wystarczy leczenie zachowawcze, czy warto rozważyć zabieg. Leczenie zachowawcze obejmuje wyroby uciskowe dobrane do obwodów nogi, ruch, unikanie długiego stania i siedzenia, kontrolę masy ciała, a czasem leki.

Zabiegi zamykania lub usuwania niewydolnych żył – laserem, falami radiowymi, klejem, skleroterapią albo klasyczną operacją – wykonują lekarze, którzy mają do tego uprawnienia i sprzęt, najczęściej chirurdzy naczyniowi. Bywa, że to angiolog kwalifikuje do takiego zabiegu, a po nim prowadzi kontrolę. Żylaki mają skłonność do nawrotów, dlatego regularne wizyty mają sens także po udanym leczeniu.

Zakrzepica żył

Zakrzepica żył głębokich polega na powstaniu skrzepu w głębokich żyłach, zwykle kończyny dolnej. Typowe objawy to obrzęk jednej nogi, ból lub tkliwość łydki, ocieplenie i zmiana koloru skóry. Ryzyko rośnie po operacjach, urazach, przy długim unieruchomieniu, w ciąży i połogu, przy chorobie nowotworowej, a także przy niektórych lekach hormonalnych. Niebezpieczeństwo polega na tym, że fragment skrzepu może oderwać się i trafić do płuc. Dlatego przy każdym podejrzeniu zakrzepicy lekarz angiolog lub dyżurny internista zleca pilne USG żył.

Podejrzenie świeżej zakrzepicy wymaga szybkiej diagnostyki – tego samego dnia, a nie za kilka tygodni. Jeśli nie możesz szybko dostać się do lekarza, jedź na SOR. Nagła duszność, ból w klatce piersiowej, kaszel z krwią, kołatanie serca lub omdlenie to objawy, przy których dzwonisz pod 112, bo mogą świadczyć o zatorowości płucnej.

Rola angiologa zaczyna się często po ostrym etapie. Lekarz angiolog ustala, jak długo powinno trwać leczenie przeciwzakrzepowe, szuka przyczyny zakrzepicy, kontroluje, jak goją się żyły, i zajmuje się zespołem pozakrzepowym, czyli przewlekłym obrzękiem i bólem nogi po przebytej chorobie. Ocenia też ryzyko kolejnego epizodu, na przykład przed długą podróżą samolotem, operacją czy ciążą. Przy zakrzepicy żył powierzchownych lekarz angiolog sprawdza, czy skrzep nie zbliża się do żył głębokich.

Miażdżyca tętnic kończyn dolnych

Miażdżyca to odkładanie się blaszek w ścianach tętnic, które zwęża ich światło. W nogach objawia się przede wszystkim bólem łydki, uda lub pośladka podczas chodzenia, który ustępuje po krótkim odpoczynku. To tak zwane chromanie przestankowe. Wiele osób przypisuje je wiekowi albo stawom i długo nie mówi o nim lekarzowi. Tymczasem lekarz angiolog traktuje taki objaw poważnie, bo miażdżyca w nogach często idzie w parze ze zmianami w tętnicach serca i mózgu.

Proste badanie, które angiolog wykonuje w gabinecie, to pomiar wskaźnika kostka–ramię. Polega na porównaniu ciśnienia na kostce i na ramieniu i pozwala wstępnie ocenić przepływ w tętnicach nóg. Następnie zleca lub wykonuje USG z dopplerem, a przy planowaniu zabiegu – badania obrazowe naczyń, takie jak angiografia tomografii komputerowej.

Leczenie zaczyna się od tego, na co masz wpływ: rzucenia palenia, regularnego treningu marszowego, kontroli cholesterolu, ciśnienia i cukru. Trening marszowy, czyli chodzenie do momentu pojawienia się bólu, krótki odpoczynek i dalszy marsz, potrafi wyraźnie wydłużyć dystans bez dolegliwości. Gdy mimo to objawy się nasilają albo pojawia się ból w spoczynku i rany na stopach, lekarz angiolog kieruje pacjenta do chirurga naczyniowego lub radiologa zabiegowego, który oceni możliwość poszerzenia lub pomostowania tętnicy.

Obrzęk limfatyczny

Obrzęk limfatyczny powstaje, gdy chłonka nie może swobodnie odpływać z tkanek. Bywa wrodzony, ale częściej pojawia się po leczeniu nowotworów, gdy usunięto węzły chłonne lub zastosowano radioterapię, na przykład po leczeniu raka piersi. Zaczyna się od niewielkiego obrzęku ręki lub nogi, uczucia ciężkości i ciasnoty biżuterii czy butów. Z czasem skóra twardnieje, a obrzęk przestaje ustępować po nocy. Doświadczony lekarz angiolog rozpozna go często już po obejrzeniu kończyny.

Lekarz angiolog odróżnia obrzęk limfatyczny od obrzęków żylnych, sercowych, nerkowych czy polekowych, bo każdy z nich leczy się inaczej. Podstawą terapii jest kompleksowa fizjoterapia przeciwobrzękowa: drenaż limfatyczny wykonywany przez przeszkolonego fizjoterapeutę, bandażowanie wielowarstwowe, a potem stała kompresja odzieżą szytą na miarę. Ważne są też ćwiczenia i staranna pielęgnacja skóry, ponieważ obrzęknięta kończyna łatwiej ulega zakażeniom, na przykład róży.

Obrzęk limfatyczny to choroba przewlekła, ale dobrze prowadzona terapia pozwala ją kontrolować i zapobiegać powikłaniom. Jeśli po leczeniu onkologicznym zauważysz pierwsze objawy, nie czekaj, aż obrzęk się utrwali. Wczesna konsultacja – u onkologa, angiologa lub w poradni rehabilitacyjnej – daje lepsze efekty. W wielu przypadkach angiolog współpracuje z fizjoterapeutą i regularnie ocenia, czy kompresja jest dobrze dobrana.

Jak wygląda wizyta i badanie USG

Wizyta zaczyna się od wywiadu. Lekarz angiolog zapyta o objawy, czas ich trwania, przebyte zakrzepice, operacje, choroby przewlekłe, palenie, leki i choroby naczyń w rodzinie. Kobiety zapyta też o ciąże i antykoncepcję hormonalną. Następnie obejrzy i zbada nogi – na stojąco i na leżąco – oceni tętno na stopach, kolor i ucieplenie skóry, obecność obrzęków i zmian troficznych. Przy podejrzeniu miażdżycy lekarz angiolog porównuje też ciśnienie na obu ramionach.

Badanie USG z dopplerem jest bezbolesne i trwa zwykle kilkanaście minut na kończynę. Do badania żył kończyn dolnych często stoisz, bo wtedy najlepiej widać cofanie się krwi. Na skórę nakłada się żel, a lekarz angiolog przesuwa głowicą wzdłuż naczyń i obserwuje przepływ na ekranie. Badanie żył i tętnic kończyn zwykle nie wymaga przygotowania. Inaczej jest przy USG naczyń jamy brzusznej, przed którym zwykle trzeba być na czczo – o szczegóły zapytaj w rejestracji.

Na koniec angiolog omawia wynik i plan dalszego postępowania. Opisy USG przechowuj, bo przy kolejnej wizycie pozwalają porównać, czy zmiany się powiększają. Jeśli lekarz zaleca wyroby uciskowe, poproś o wskazówki, jak je zakładać i jak często wymieniać – źle dobrane lub źle zakładane nie spełnią swojej roli.

Przygotowanie do wizyty

Ubierz się tak, żeby łatwo było odsłonić nogi od pachwin do stóp. Przed badaniem nie nakładaj na nogi balsamów, a jeśli nosisz pończochy uciskowe, zapytaj, czy zdjąć je wcześniej. Zabierz listę przyjmowanych leków, zwłaszcza przeciwkrzepliwych i przeciwpłytkowych, wyniki badań krwi – lipidogramu, glukozy, morfologii – oraz opisy wcześniejszych USG i wypisy ze szpitala. Im pełniejsza dokumentacja, tym szybciej lekarz angiolog oceni sytuację.

Zastanów się, kiedy objawy są najgorsze. Przy żylakach często nasilają się wieczorem i w upale, przy miażdżycy podczas chodzenia, a obrzęk limfatyczny narasta powoli w ciągu tygodni. Przydatna jest informacja, po jakim dystansie pojawia się ból łydki – lekarz angiolog wykorzysta ją do oceny zaawansowania choroby i porówna przy kolejnej wizycie. Jeśli obrzęk zmienia się w ciągu dnia, zrób zdjęcia rano i wieczorem.

Gdy masz cukrzycę, przynieś wyniki z ostatnich miesięcy i pokaż stopy, nawet jeśli nic cię w nich nie boli. Rany na stopach u osób z cukrzycą i zaburzeniami krążenia goją się trudno, a lekarz angiolog może zauważyć problem, zanim stanie się poważny.

Angiolog a chirurg naczyniowy

Granica między tymi specjalistami dotyczy głównie sposobu leczenia. Lekarz angiolog diagnozuje i leczy choroby naczyń zachowawczo, prowadzi pacjentów przewlekle i ocenia, czy zabieg jest potrzebny. Chirurg naczyniowy wykonuje operacje i zabiegi wewnątrznaczyniowe: usuwa żylaki, wszczepia pomosty, zakłada stenty, operuje tętniaki. Obaj ściśle współpracują, a pacjent często przechodzi od jednego do drugiego.

Jeśli wiesz, że chcesz usunąć żylaki, i masz już aktualne USG, możesz od razu szukać chirurga naczyniowego lub ośrodka, który wykonuje takie zabiegi. Jeśli natomiast nie wiesz, skąd biorą się obrzęki albo ból nóg, lepszym pierwszym krokiem będzie angiolog lub internista, który spojrzy na problem szerzej. Obrzęki nóg mogą mieć przyczyny pozanaczyniowe, na przykład w sercu, nerkach czy tarczycy, a lekarz angiolog pomoże je odróżnić.

Kardiolog zajmuje się sercem, ale wiele schorzeń, na przykład miażdżyca czy nadciśnienie, łączy obie dziedziny. Dermatolog może pomóc przy zmianach skórnych związanych z niewydolnością żylną, a fizjoterapeuta przy obrzęku limfatycznym. Dobry lekarz angiolog koordynuje tę współpracę, żeby leczenie nie rozpadało się na osobne kawałki.

Kiedy pilnie – i jak wybrać gabinet

Nagły ból nogi z bladością, ochłodzeniem, drętwieniem lub osłabieniem siły mięśni może oznaczać ostre niedokrwienie kończyny. To stan wymagający pomocy w ciągu godzin – dzwoń pod 112 lub jedź na SOR. Podobnie postępuj przy objawach zatorowości płucnej i przy szybko narastającym, bolesnym obrzęku jednej nogi. Gorączka z czerwonym, gorącym obrzękiem skóry podudzia, na przykład przy róży, także wymaga szybkiej oceny lekarskiej.

Na planową wizytę do poradni angiologicznej w ramach NFZ potrzebne jest skierowanie, najczęściej od lekarza rodzinnego. Szczegóły sprawdź w rejestracji lub na pacjent.gov.pl. W Szczecinie przyjmują zarówno poradnie szpitalne, jak i gabinety prywatne. Prywatnie lekarz angiolog często wykonuje USG dopplerowskie podczas tej samej wizyty, co skraca drogę do rozpoznania.

Wybierając gabinet, zapytaj, czy angiolog sam wykonuje badanie USG i czy ma na miejscu aparat z dopplerem. Sprawdź też, czy w razie potrzeby może skierować cię do chirurga naczyniowego, z którym współpracuje. Dobry lekarz angiolog wyjaśni wynik w zrozumiały sposób, pokaże na ekranie, co widzi, i nie zaproponuje zabiegu bez wyraźnych wskazań. Ten tekst ma charakter ogólny – o leczeniu decyduje lekarz angiolog po zbadaniu naczyń.

Opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. W nagłym przypadku dzwoń pod numer 112.