Intensywny trening pod nadzorem u osób z kardiomiopatią przerostową – badanie z losowym przydziałem

Streszczenie badania prostym językiem

O co chodzi w tym badaniu

Kardiomiopatia przerostowa to najczęstsza dziedziczna choroba serca – ściana mięśnia sercowego jest nadmiernie pogrubiona. Przez lata uważano ją za jedną z głównych przyczyn nagłej śmierci sercowej podczas wysiłku u młodych ludzi, dlatego chorym zalecano unikanie intensywnej aktywności. W efekcie wielu z nich prowadzi siedzący tryb życia, co sprzyja otyłości, nadciśnieniu i gorszemu samopoczuciu.

Nowsze dane sugerują, że ryzyko związane z wysiłkiem może być mniejsze, niż sądzono, a najnowsze wytyczne europejskie i amerykańskie podchodzą do ruchu łagodniej. Brakuje jednak badań z losowym przydziałem. Autorzy z Londynu sprawdzili, czy program intensywnych ćwiczeń dla takich chorych da się bezpiecznie przeprowadzić i co może przynieść.

Jak przeprowadzono badanie

Było to badanie z losowym przydziałem, czyli o przypisaniu do grupy decydowało losowanie. Przeprowadzono je w trzech ośrodkach w Londynie w latach 2018–2019. Wzięło w nim udział 80 osób w wieku 16–60 lat z łagodniejszą postacią choroby; 40 trafiło do programu ćwiczeń, a 40 do grupy zwykłej opieki. Uczestnicy dalej przyjmowali swoje leki.

Program trwał 12 tygodni: dwa razy w tygodniu godzinne zajęcia w grupie pod nadzorem personelu i z ciągłym zapisem EKG oraz godzina ćwiczeń w domu. Intensywność zwiększano stopniowo, od 70 do 85% tzw. rezerwy tętna, łącząc wysiłek tlenowy z ćwiczeniami siłowymi. Grupa ćwicząca była dodatkowo zbadana 6 miesięcy po zakończeniu programu.

Co wykazało

Badanie okazało się wykonalne: program ukończyło 85% osób z grupy ćwiczeń, a wszyscy, którzy go ukończyli, uczestniczyli w co najmniej 75% zajęć. Częstość zdarzeń związanych z zaburzeniami rytmu serca nie różniła się między grupami. W każdej z grup wystąpiło jedno poważniejsze zdarzenie – w grupie ćwiczeń omdlenie podczas wysiłku, w grupie kontrolnej częstoskurcz komorowy; obie osoby czują się dobrze.

Po 12 tygodniach osoby ćwiczące, w porównaniu z grupą zwykłej opieki, miały lepszą wydolność (szczytowe zużycie tlenu wyższe o 4,1 mL/kg/min), niższe ciśnienie skurczowe (o 7,3 mmHg), nieco niższy wskaźnik masy ciała oraz mniej objawów lęku i depresji w kwestionariuszu. Nie zmieniła się ogólna ocena jakości życia ani budowa serca w badaniu echokardiograficznym. Po 6 miesiącach od zakończenia programu uczestnicy wrócili do dawnej aktywności i większość korzyści zanikła.

Co to oznacza dla pacjenta

Jeśli masz kardiomiopatię przerostową, to badanie sugeruje, że u części chorych z łagodniejszą postacią choroby nawet intensywny, ale starannie zaplanowany i nadzorowany wysiłek może być możliwy i przynosić korzyści dla serca, ciśnienia i samopoczucia. Pokazuje też, że efekty utrzymują się tylko wtedy, gdy aktywność jest kontynuowana.

Nie oznacza to, że każdy chory może sam zacząć intensywny trening. Uczestnicy byli starannie wybrani i ćwiczyli pod stałą kontrolą. Zakres bezpiecznej aktywności trzeba zawsze ustalić z kardiologiem, najlepiej w ramach programu rehabilitacji kardiologicznej.

Ograniczenia badania

Było to małe badanie wykonalności, które nie miało wystarczającej liczby uczestników, by ocenić bezpieczeństwo – autorzy sami to podkreślają. Wyniki dotyczące wydolności i samopoczucia mają charakter wstępny. Wzięli w nim udział głównie mężczyźni i osoby rasy białej z łagodniejszą postacią choroby, bez istotnego zwężenia drogi odpływu z lewej komory, więc wyników nie można przenosić na cięższe przypadki. Uczestnicy wiedzieli, do której grupy należą, co mogło wpłynąć na ocenę samopoczucia. Część autorów zgłosiła powiązania finansowe z organizacjami i firmami farmaceutycznymi; badanie finansowała brytyjska organizacja charytatywna.

Najważniejsze w skrócie

U starannie wybranych osób z kardiomiopatią przerostową 12-tygodniowy program intensywnych ćwiczeń pod nadzorem był wykonalny, poprawił wydolność, ciśnienie i nastrój i nie zwiększył liczby zaburzeń rytmu. Korzyści zanikały po zakończeniu programu, a bezpieczeństwo musi potwierdzić większe badanie.