Czy miód łagodzi ból po usunięciu migdałków u dzieci – wyniki badania klinicznego

Streszczenie badania prostym językiem

O co chodzi w tym badaniu

Usunięcie migdałków podniebiennych to jedna z najczęstszych operacji u dzieci. Powrót do zdrowia bywa trudny: ból gardła, zwłaszcza przy połykaniu, utrzymuje się zwykle przez wiele dni, a dzieci gorzej jedzą i piją. Wcześniejsze przeglądy sugerowały, że miód może przyspieszać gojenie i łagodzić ból, ale dowody były słabej jakości.

Autorzy z Australii Zachodniej postanowili rzetelnie sprawdzić, czy regularne podawanie miodu, oprócz zwykłych leków przeciwbólowych, poprawia przebieg rekonwalescencji po tym zabiegu.

Jak przeprowadzono badanie

W badaniu w trzech szpitalach wzięło udział 400 dzieci w wieku od 1 do 16 lat, u których usuwano migdałki tą samą techniką. Losowo przydzielono je do czterech grup: tylko standardowe leczenie przeciwbólowe, dwa różne miody z Australii Zachodniej albo placebo – słodki syrop bez właściwości miodu. Ani rodzice, ani badacze nie wiedzieli, które dziecko dostaje miód, a które placebo.

Dzieci z grup miodu i placebo miały przyjmować porcję preparatu sześć razy dziennie przez co najmniej 7 dni. Wszystkie otrzymywały też regularnie paracetamol i ibuprofen, a w razie potrzeby silniejszy lek opioidowy. Przez 14 dni rodzice zapisywali w dzienniczku nasilenie bólu w spoczynku i przy połykaniu, przyjmowane leki i ewentualne wizyty u lekarza.

Co wykazało

W praktyce dzieci przyjmowały miód lub placebo tylko dwa do trzech razy dziennie, a nie sześć. Przy takim stosowaniu miód nie zmienił w istotny klinicznie sposób nasilenia bólu – we wszystkich grupach ból przebiegał bardzo podobnie, a różnice między grupami mieściły się w granicach jednego punktu na skali. Większość dzieci odczuwała istotny ból mniej więcej do 8. dnia po operacji.

Dzieci z grup miodu i placebo nieco lepiej jadły około 6. dnia, ale w pierwszych dniach częściej wymiotowały. Nie było istotnych różnic w liczbie wizyt u lekarza, przyjęć do szpitala ani w zużyciu leków przeciwbólowych. Ponad jedna czwarta dzieci (27%) wymagała dodatkowej wizyty lekarskiej, najczęściej z powodu bólu.

Co to oznacza dla pacjenta

Jeśli twoje dziecko ma mieć usunięte migdałki, to badanie wskazuje, że miód podawany kilka razy dziennie raczej nie zmniejszy bólu w porównaniu ze zwykłym leczeniem. Najważniejsze jest regularne podawanie leków przeciwbólowych zgodnie z zaleceniami lekarza – w tym badaniu tylko około połowa dzieci przyjmowała je tak, jak zalecono.

Warto przygotować się na to, że ból może trwać ponad tydzień i nasilać się w kilku pierwszych dniach. Sposób leczenia bólu i dawki leków ustala lekarz. Miodu nie podaje się dzieciom poniżej pierwszego roku życia, a w razie niepokojących objawów, zwłaszcza krwawienia, trzeba pilnie zgłosić się do lekarza.

Ograniczenia badania

Co piąte dziecko wycofało się lub nie dokończyło obserwacji, a pełne dane miało tylko 29% uczestników. Rodzice podawali miód znacznie rzadziej niż zalecano, więc nie wiadomo, czy częstsze stosowanie dałoby inny wynik. Badanie dotyczyło jednej techniki operacyjnej i miodów z Australii Zachodniej, co może ograniczać przenoszenie wyników. Badanie wsparła organizacja badawcza związana z produktami pszczelimi, a miody dostarczyła firma, która je produkuje; autorzy nie zgłosili innych konfliktów interesów.

Najważniejsze w skrócie

U 400 dzieci po usunięciu migdałków miód podawany dwa do trzech razy dziennie przez tydzień nie zmniejszył bólu ani nie przyspieszył powrotu do zdrowia w porównaniu z placebo i samym standardowym leczeniem przeciwbólowym.