Dieta dobierana przez algorytm a poziom cukru w świeżo rozpoznanej cukrzycy typu 2

Streszczenie badania prostym językiem

O co chodzi w tym badaniu

Po rozpoznaniu cukrzycy typu 2 podstawą leczenia jest zmiana sposobu odżywiania. Wielu chorym sama dieta jednak nie wystarcza, by osiągnąć dobre wyniki. Jedną z przyczyn może być to, że ludzie bardzo różnie reagują na ten sam posiłek – u jednej osoby kromka chleba podnosi cukier we krwi nieznacznie, u innej znacznie.

Badacze z Instytutu Weizmanna w Izraelu sprawdzili dietę układaną indywidualnie przez algorytm uczenia maszynowego – czyli program komputerowy, który „uczy się” na dużej liczbie danych. Algorytm przewiduje, jak bardzo u konkretnej osoby wzrośnie cukier po danym posiłku (tzw. glikemia poposiłkowa). Bierze pod uwagę wyniki badań krwi, pomiary ciała, ankiety zdrowotne oraz skład bakterii jelitowych (mikrobiom). Taką dietę porównano z zalecaną powszechnie dietą śródziemnomorską.

Jak przeprowadzono badanie

Wzięły w nim udział 23 dorosłe osoby ze świeżo rozpoznaną cukrzycą typu 2, które nie przyjmowały jeszcze leków obniżających cukier. Średni wiek wynosił około 53,5 roku. Badanie miało układ naprzemienny: każdy uczestnik przez 2 tygodnie stosował jedną dietę, a przez kolejne 2 tygodnie drugą, w kolejności ustalonej losowo. Uczestnicy nie wiedzieli, która dieta jest która.

Przez cały czas nosili czujnik ciągłego pomiaru glukozy – małe urządzenie na skórze, które mierzy cukier co kilka minut. Wszystkie posiłki zapisywali w aplikacji w telefonie i mieli kontakt z dietetykiem. Następnie 16 osób kontynuowało dietę dobieraną przez algorytm przez 6 miesięcy. W tej drugiej części nie było już grupy porównawczej.

Co wykazało

W dwutygodniowym porównaniu dieta algorytmiczna dawała mniejsze skoki cukru po posiłkach i mniejsze wahania w ciągu dnia. Czas, w którym cukier przekraczał 140 mg/dl, był krótszy średnio o około 2,4 godziny na dobę niż przy diecie śródziemnomorskiej. Bardziej spadła też fruktozamina – wskaźnik średniego poziomu cukru z ostatnich 2–3 tygodni.

Warto wiedzieć, że dieta algorytmiczna zawierała w praktyce znacznie mniej węglowodanów (22% energii wobec 46%) i więcej tłuszczu (51% wobec 29%). Badacze zauważyli jednak, że posiłki o tej samej zawartości węglowodanów wywoływały u różnych osób bardzo różne reakcje.

Po 6 miesiącach hemoglobina glikowana (HbA1c – wskaźnik średniego cukru z około 3 miesięcy) obniżyła się średnio o 0,39 punktu procentowego, trójglicerydy o 49 mg/dl, a masa ciała o 3 kg. Spośród 13 osób, które zaczynały z HbA1c na poziomie co najmniej 6,5%, u 8 (61%) wynik spadł poniżej tej granicy – autorzy nazywają to remisją cukrzycy. Cholesterol LDL nie zmienił się istotnie. Część poprawy wiązała się ze zmianami w składzie bakterii jelitowych.

Co to oznacza dla pacjenta

Badanie pokazuje, że reakcja na jedzenie jest u każdego trochę inna i że dobrze dobrana dieta na początku cukrzycy może wyraźnie poprawić wyniki. Nie dowodzi jednak, że dieta oparta na algorytmie jest lepsza od innych sposobów odżywiania w dłuższym czasie.

Jeśli masz świeżo rozpoznaną cukrzycę, sposób odżywiania warto ustalić z lekarzem i dietetykiem. Nie odstawiaj ani nie zmieniaj leków na własną rękę. Bardzo duże ograniczenie węglowodanów i zwiększenie ilości tłuszczu to zmiana, którą lepiej omówić z lekarzem, zwłaszcza jeśli masz inne choroby. O tym, czy czujnik ciągłego pomiaru glukozy przyda się w twoim przypadku, zdecydujesz razem z lekarzem.

Ograniczenia badania

To małe badanie pilotażowe, czyli wstępne. Porównanie diet trwało tylko po 2 tygodnie. Część półroczna nie miała grupy kontrolnej, więc nie wiadomo, ile poprawy wynikało z samej diety, a ile ze stałej opieki dietetyka i motywacji uczestników. Autorzy przyznają też, że korzystny efekt mógł wynikać głównie z mniejszej ilości węglowodanów. Badanie przeprowadzono w jednym ośrodku w Izraelu.

Badanie sfinansowała firma DayTwo, która rozwija takie podejście do diety, a dwóch autorów to płatni konsultanci tej firmy. Według autorów analizy wykonali naukowcy niezależni od sponsora.

Najważniejsze w skrócie

U 23 osób ze świeżo rozpoznaną cukrzycą typu 2 dieta dobierana przez algorytm dawała mniejsze skoki cukru niż dieta śródziemnomorska, a po pół roku wiązała się z poprawą wielu wyników. To obiecujący, ale wstępny wynik, który wymaga potwierdzenia w większych badaniach.