Poradnia laktacyjna Szczecin

Poradnia laktacyjna – pomoc przy karmieniu piersią

Kiedy karmienie nie idzie tak, jak miało

Karmienie piersią jest naturalne, ale nie zawsze przychodzi samo. Wiele mam w pierwszych dniach czuje ból, niepewność, czy dziecko się najada, i zmęczenie, którego nie da się porównać z niczym wcześniej. Do tego dochodzą sprzeczne rady rodziny, znajomych i internetu, a każda z nich brzmi przekonująco. W takiej sytuacji poradnia pomaga przejść od zgadywania do konkretnego planu. Nie trzeba czekać, aż problem stanie się poważny – im wcześniej zaczniesz szukać pomocy, tym łatwiej go rozwiązać. Przy silnym bólu powiedz o nim przy zapisie, bo poradnia laktacyjna może wtedy znaleźć wcześniejszy termin.

Z pomocy korzystają mamy w różnych sytuacjach: zaraz po porodzie, przy pierwszych trudnościach z przystawianiem, przy bólu brodawek, nawale czy zastoju pokarmu, ale też po kilku miesiącach, gdy dziecko nagle odmawia piersi albo mama wraca do pracy. Poradnia zajmuje się także karmieniem wcześniaków, bliźniąt i dzieci z problemami zdrowotnymi. Przychodzą tu również kobiety, które chcą odbudować laktację albo spokojnie zakończyć karmienie. Dla każdej z nich plan będzie inny, i dobra poradnia nie stosuje jednego schematu dla wszystkich.

Kto udziela porad

W poradniach pracują osoby o różnym przygotowaniu. Najczęściej to położne, pielęgniarki lub lekarze z dodatkowym szkoleniem z laktacji. Najbardziej rozpoznawalne kwalifikacje to międzynarodowy tytuł IBCLC, przyznawany po egzaminie i wymagający regularnego odnawiania, oraz polski certyfikat CDL, czyli certyfikowanego doradcy laktacyjnego. Oba potwierdzają, że osoba przeszła szkolenie i zdała egzamin. Sama nazwa na drzwiach nie mówi jeszcze, kto przyjmuje w środku, bo poradnia laktacyjna może zatrudniać osoby o bardzo różnym doświadczeniu. Gdy poradnia przedstawia swój zespół, sprawdź, kto dokładnie będzie z tobą pracował i jakie ma przygotowanie.

Doradca laktacyjny nie zastępuje lekarza. Jeśli problem ma podłoże medyczne, na przykład zapalenie piersi wymagające leczenia, podejrzenie krótkiego wędzidełka języka czy słaby przyrost masy dziecka związany z chorobą, poradnia skieruje cię do lekarza – ginekologa, pediatry, czasem chirurga lub laryngologa. Dobrze, gdy poradnia laktacyjna współpracuje z takimi specjalistami, bo wtedy łatwiej o szybką konsultację. Część doradców jest jednocześnie lekarzami i może samodzielnie zająć się takim problemem. Wtedy poradnia prowadzona przez lekarza oszczędza ci dodatkowej wizyty.

Jak wygląda wizyta

Pierwsze spotkanie trwa zwykle dłużej niż typowa wizyta u lekarza, często około godziny, bo obejmuje rozmowę, obserwację karmienia i naukę. Doradczyni zapyta o przebieg ciąży i porodu, o to, jak często dziecko je, ile robi mokrych pieluch i jak przybiera na wadze. Obejrzy piersi i brodawki, a także buzię dziecka, sprawdzi, jak ssie i jak układa język. Najważniejszą częścią jest karmienie na miejscu, bo doradczyni najwięcej dowie się, patrząc, jak dziecko pije przy piersi. Dlatego poradnia laktacyjna prosi zwykle, żeby przyjść na wizytę, gdy maluch będzie głodny.

Po obserwacji przychodzi czas na naukę. Doradczyni pokazuje pozycje, w których mamie i dziecku jest wygodniej, poprawia przystawienie i wyjaśnia, jak rozpoznać, że dziecko skutecznie ssie. Czasem dziecko jest ważone przed karmieniem i po nim, żeby ocenić, ile pokarmu wypiło. Na koniec poradnia ustala z tobą plan na najbliższe dni i, jeśli trzeba, termin kontroli. Część poradni prowadzi też wizyty domowe, co jest dużym ułatwieniem w pierwszych tygodniach po porodzie. Przed wizytą zapisz, jak wyglądały ostatnie doby karmienia, i zabierz książeczkę zdrowia dziecka – przydadzą się zapisy wagi ze szpitala, które poradnia porówna z dzisiejszym ważeniem.

Przystawianie i ból brodawek

Lekka wrażliwość brodawek w pierwszych dniach jest częsta, ale silny ból przez całe karmienie, pęknięcia czy krwawienie to sygnał, że coś trzeba zmienić. Najczęstszą przyczyną jest płytkie uchwycenie piersi, gdy dziecko trzyma w buzi głównie samą brodawkę. Poradnia laktacyjna pomoże poprawić pozycję i sposób przystawiania, a czasem wystarczy kilka drobnych zmian, żeby ból wyraźnie się zmniejszył. Jeśli ból wraca mimo poprawionej techniki, poradnia zaprosi cię na kolejną wizytę. Przy uporczywym bólu doradczyni sprawdzi też, czy dziecko nie ma krótkiego wędzidełka i czy nie doszło do infekcji brodawki.

Nie odstawiaj dziecka od piersi na własną rękę z powodu bólu, zanim nie porozmawiasz z kimś doświadczonym. Nakładki na brodawki bywają pomocne, ale ich stosowanie lepiej omówić z doradczynią, żeby nie utrwalić problemu. Gdy poradnia zaproponuje czasowe odciąganie pokarmu, pokaże też, jak to robić, żeby nie zaszkodzić laktacji. Pamiętaj, że karmienie nie musi boleć, a zaciskanie zębów przez kolejne tygodnie nie jest normą. Właśnie po to istnieje poradnia laktacyjna.

Nawał, zastój i odciąganie pokarmu

Kilka dni po porodzie piersi zwykle stają się pełne, ciężkie i tkliwe. To nawał pokarmu, naturalny etap rozwoju laktacji, który z czasem się wycisza. Pomaga częste karmienie, chłodne okłady między karmieniami i takie ułożenie, żeby dziecko dobrze opróżniało pierś. Gdy piersi są tak napięte, że dziecko nie może ich uchwycić, poradnia pokaże, jak delikatnie zmiękczyć otoczkę przed karmieniem. Nawał jest przejściowy, choć w pierwszych dniach trudno w to uwierzyć, a poradnia bywa wtedy najbardziej potrzebna.

Zastój pokarmu objawia się bolesnym, twardym miejscem w piersi, czasem z zaczerwienieniem skóry. Zwykle pomaga częste karmienie, zmiana pozycji i odpoczynek. Gdy sytuacja się powtarza, poradnia laktacyjna szuka przyczyny: zbyt rzadkiego karmienia, uciskającego biustonosza, nadprodukcji pokarmu. Przy odciąganiu, na przykład u wcześniaka albo przed powrotem do pracy, doradczyni pomoże dobrać laktator i rozmiar lejka, ustalić częstotliwość odciągania i sposób przechowywania mleka. Wiele mam wracających do pracy przychodzi z tym tematem, bo poradnia pomaga połączyć karmienie z nowym rytmem dnia.

Czy dziecko się najada

To jedno z najczęstszych pytań, z jakimi mamy przychodzą na konsultację, i poradnia traktuje je bardzo poważnie. Pierś nie ma podziałki, więc trudno ocenić, ile dziecko zjadło, a każde płaczliwe popołudnie budzi wątpliwości. Doradczyni patrzy na kilka rzeczy naraz: przyrost masy ciała, liczbę mokrych pieluch i stolców, zachowanie dziecka po karmieniu. Jeśli wszystko jest w normie, poradnia laktacyjna pomoże ci w to uwierzyć, a jeśli nie – ustali, co zmienić. Czasem problem leży w technice, czasem w zbyt rzadkich karmieniach, a czasem w zdrowiu dziecka.

Przy słabym przyroście masy ciała doradczyni współpracuje z pediatrą. Może być potrzebne dokarmianie odciągniętym mlekiem lub mieszanką, a wtedy poradnia podpowie, jak to robić, żeby nie zniechęcić dziecka do piersi – na przykład łyżeczką, kubeczkiem albo przez system wspomagający laktację. Decyzje o leczeniu dziecka podejmuje lekarz, a poradnia laktacyjna pomaga wprowadzić je w życie przy piersi. Nie wstydź się, jeśli konieczne okaże się dokarmianie, to nie porażka, tylko troska o dziecko.

Kiedy potrzebny jest lekarz

Zapalenie piersi zaczyna się często podobnie jak zastój, ale towarzyszy mu gorączka, dreszcze, bóle mięśni i ogólne rozbicie, jak przy grypie. Jeśli takie objawy nie ustępują lub nasilają się mimo częstego karmienia i odpoczynku, zgłoś się do lekarza, najlepiej tego samego dnia. W wielu przypadkach można dalej karmić piersią, a lekarz oceni, czy potrzebne jest leczenie. Poradnia pomoże w opiece nad piersią, ale leczenie zapalenia zleca lekarz – ginekolog albo lekarz rodzinny. Gdy w piersi pojawia się wyraźny guz z miejscowym bólem i obrzękiem, może to być ropień, który wymaga pilnej oceny.

U dziecka do pilnej konsultacji powinny skłonić: bardzo mało mokrych pieluch, senność i trudność w wybudzeniu do karmienia, gorączka, nasilająca się żółtaczka, wymioty czy objawy odwodnienia. Przy trudnościach w oddychaniu, sinieniu albo wiotkości dzwoń pod 112. W takich sytuacjach poradnia nie zastąpi pediatry ani szpitala, a zwłoka może zaszkodzić. Jeśli po porodzie czujesz smutek, który nie mija, lęk albo myśli o zrobieniu sobie krzywdy, zadzwoń pod 116 123 lub 800 70 2222 – trudności z karmieniem potrafią mocno obciążać psychikę, a pomoc jest dostępna.

NFZ czy prywatnie i jak wybrać

Podstawowe wsparcie w karmieniu piersią daje położna POZ w czasie wizyt patronażowych, a w szpitalu – personel oddziału położniczego i noworodkowego. Część szpitali prowadzi poradnie dla swoich pacjentek po wypisie. Wiele gabinetów działa prywatnie, a poradnia laktacyjna przyjmuje wtedy odpłatnie, czasem także w domu pacjentki. Bywa, że poradnia przy szpitalu przyjmuje także mamy, które rodziły gdzie indziej. Zasady przyjęć na NFZ różnią się między placówkami, więc zapytaj w rejestracji, czy potrzebne jest skierowanie i kto może skorzystać z wizyty.

Wybierając miejsce, sprawdź kwalifikacje osoby, która prowadzi konsultacje, i to, czy poradnia ma doświadczenie w twojej sytuacji, na przykład przy wcześniakach czy bliźniętach. Zapytaj, czy możliwy jest kontakt telefoniczny po wizycie i jak szybko można umówić kontrolę. Gdy poradnia laktacyjna odpowiada na wiadomości w ciągu dnia, łatwiej przetrwać trudne noce. W Szczecinie działa kilka takich miejsc, więc znajdziesz zarówno poradnie przyszpitalne, jak i prywatne gabinety. Dobra poradnia wspiera twoje decyzje, a nie narzuca jedną słuszną drogę – także wtedy, gdy postanowisz zakończyć karmienie.

Opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. W nagłym przypadku dzwoń pod numer 112.