Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Zespolony - Zdunowo

Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Zespolony - Zdunowo – opis placówki

Dar kupca i wybór lekarzy

Historia szpitala w Zdunowie zaczyna się od testamentu. Szczeciński kupiec Ferdinand Karkutsch, zmarły w 1891 roku, przeznaczył większość majątku na cele społeczne – z jego pieniędzy zbudowano m.in. gmach muzeum na dzisiejszych Wałach Chrobrego, a część legatu miała posłużyć budowie zakładu leczniczego. Miejsce wybrał zespół lekarzy pod kierunkiem prof. Ernsta Neissera, który uznał, że szpital dla chorych na gruźlicę powinien stanąć w lesie.

Wybór padł na okolice stacji kolejowej Hohenkrug przy linii z Dąbia do Stargardu: sosnowy bór sprzyjał leczeniu, a kolej zapewniała dojazd z miasta. Budowę rozpoczęto około 1912 roku, w 1915 roku oddano pierwszą część gmachu i uruchomiono sanatorium. W latach 1929–1932 zespół rozbudowano o pawilon kobiecy, budynek administracyjny i domy dla personelu – szpital mógł wtedy przyjąć ponad dwieście sześćdziesiąt osób.

Sanatorium, szpital ftyzjatryczny, szpital płucny

W czasie II wojny światowej zabudowania służyły jako lecznica wojskowa i nie zostały zniszczone. Po wojnie leczono w nich najpierw rannych żołnierzy radzieckich, a 22 lipca 1949 roku otwarto Państwowe Sanatorium Przeciwgruźlicze – gruźlica była wówczas jednym z najpoważniejszych problemów zdrowotnych kraju. Sanatorium pełniło też funkcję szpitala: w 1950 roku powstał oddział torakochirurgiczny, rok później oddział leczenia gruźlicy kostno-stawowej, a w 1958 roku – gruźlicy narządu moczowo-płciowego.

W 1976 roku placówka stała się Wojewódzkim Szpitalem Ftyzjo-Pulmonologicznym, a w 1996 roku przyjęła imię prof. Alfreda Sokołowskiego – lekarza, który w pierwszych latach działania tutejszego sanatorium był jego konsultantem. Od 1999 roku działała jako samodzielny publiczny zakład, a w marcu 2017 roku połączono ją ze szpitalem przy Arkońskiej. Pierwotny układ architektoniczny zespołu przetrwał niemal bez zmian.

Leczenie w Zdunowie dzisiaj

Dziedzictwem szpitala płucnego są oddziały gruźlicy i chorób płuc oraz klinika chirurgii klatki piersiowej, w której przeszczepia się płuca. Obok nich działają ortopedia z endoprotezoplastyką i artroskopią, chirurgia ogólna i naczyniowa, oddział chorób wewnętrznych i nadciśnienia tętniczego, okulistyka, otolaryngologia oraz Szpitalny Oddział Ratunkowy w nowym skrzydle przy wejściu głównym.

Szpital wykonuje też koronarografię, a w poradniach przyjmuje m.in. alergologów, pulmonologów i gastroenterologów. Na wizytę w poradni potrzebne jest e-skierowanie, a do szpitala na zabieg planowy – skierowanie i wcześniej ustalony termin. Pacjenci z chorobami płuc powinni zabrać wyniki spirometrii, zdjęcia lub płyty z tomografii klatki piersiowej i wypisy z poprzednich hospitalizacji.

Dlaczego właśnie las

Pod koniec XIX i na początku XX wieku, zanim pojawiły się skuteczne leki przeciwprątkowe, gruźlicę leczono przede wszystkim odpoczynkiem, dobrym odżywianiem i świeżym powietrzem. Sanatoria budowano więc w lasach, górach i nad morzem, a ich budynki projektowano z dużymi oknami, tarasami i werandami do leżakowania – ślady takiego układu widać na przedwojennych pocztówkach ze Zdunowa.

Upowszechnienie antybiotyków po II wojnie światowej zmieniło leczenie, a dawne sanatoria przekształcały się w szpitale chorób płuc i klatki piersiowej. Zdunowo przeszło tę samą drogę: od sanatorium przez szpital ftyzjatryczny do ośrodka, w którym dziś przeszczepia się płuca, a obok leczy pacjentów ortopedycznych, okulistycznych i internistycznych.

Leśny park wokół szpitala

Zespół szpitalny w Zdunowie położony jest wyjątkowo malowniczo. Ceglane budynki ze spadzistymi dachami otacza leśny park – teren ten przez lata miał status parku miejskiego, a na terenie szpitala działały niegdyś sklepy i obiekty kulturalne dla pacjentów i personelu. Na przełomie lat 70. i 80. XX wieku przy ulicy Sokołowskiego wybudowano blok mieszkalny dla pracowników.

Miejskie studium zagospodarowania wymienia leśny park wokół szpitala wśród cennych przyrodniczo terenów osiedla. Do Zdunowa dochodzi też niebieski szlak turystyczny, a wśród sosen można zobaczyć zarys przedwojennego założenia, znanego z archiwalnych pocztówek i zdjęć lotniczych.

Jak dojechać

Zdunowo należy do osiedla Wielgowo-Sławociesze-Zdunowo w dzielnicy Prawobrzeże, kilka kilometrów od Dąbia. Najwygodniej dojechać pociągiem Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej do przystanku Szczecin Zdunowo albo autobusem miejskim; kierowcy mogą zostawić auto na parkingu przy szpitalu. Budynki mają windy, podjazdy i toalety przystosowane dla osób z niepełnosprawnościami.

Mieszkańcy lewobrzeżnej części miasta powinni doliczyć czas na przejazd przez Odrę – w godzinach szczytu bywa on dłuższy niż sama droga przez las. Planując odwiedziny lub wizytę w poradni, warto sprawdzić rozkład pociągów i autobusów, bo kursują rzadziej niż w centrum.

Na teren szpitala wjeżdża się przez bramę od ulicy Sokołowskiego, przy której stoi niewielki dom bramny. Za nią droga prowadzi przez las do historycznych pawilonów i nowej, przeszklonej części z oddziałem ratunkowym – kierowcy powinni zachować ostrożność, bo po terenie spacerują pacjenci.