Zestaw do samodzielnego pobrania wymazu wysłany pocztą zwiększa udział w badaniach w kierunku raka szyjki macicy

Streszczenie badania prostym językiem

O co chodzi w tym badaniu

Rakowi szyjki macicy można w dużej mierze zapobiegać dzięki szczepieniom przeciw HPV i regularnym badaniom przesiewowym, które wykrywają zakażenie wirusem lub zmiany przedrakowe. Wiele kobiet nie zgłasza się jednak na badanie w gabinecie, m.in. z powodu braku czasu, kosztów, wstydu czy trudnego dostępu do lekarza.

Alternatywą jest samodzielne pobranie wymazu z pochwy specjalnym patyczkiem w domu i odesłanie go do laboratorium, gdzie bada się obecność wirusa HPV. Autorzy sprawdzili, czy takie rozwiązanie zwiększy udział w badaniach w publicznym systemie opieki zdrowotnej w Houston w Teksasie, który leczy osoby niezależnie od ich możliwości finansowych. Sprawdzili też, czy dodatkowe wsparcie tzw. nawigatora pacjenta – osoby pomagającej przejść przez system opieki – da jeszcze lepsze wyniki.

Jak przeprowadzono badanie

Było to badanie z losowym przydziałem, w którym o tym, kto otrzyma jaką formę zachęty, decyduje losowanie. Badanie było pragmatyczne, czyli prowadzone w warunkach zbliżonych do codziennej praktyki. Wzięło w nim udział 2474 osób w wieku 30–65 lat, które od dawna nie miały badania przesiewowego lub nigdy go nie miały. Mediana wieku wynosiła 49 lat, 94% uczestniczek należało do mniejszości etnicznych, głównie latynoskiej.

Wszystkie uczestniczki otrzymały telefoniczne przypomnienie o badaniu w przychodni. Jedna trzecia dostała tylko to przypomnienie. Druga grupa dodatkowo otrzymała pocztą zestaw do samodzielnego pobrania próbki. Trzecia grupa dostała zestaw oraz, jeśli nie odesłała go w ciągu trzech tygodni, dodatkowy telefon od nawigatora. Sprawdzano, ile osób w ciągu 6 miesięcy wykonało badanie w dowolnej formie.

Co wykazało

Po 6 miesiącach badanie wykonało 17,4% osób z grupy z samym przypomnieniem, 41,1% z grupy z zestawem i 46,6% z grupy z zestawem i nawigatorem. Wysłanie zestawu ponad dwukrotnie zwiększyło udział w badaniach, a dodatkowe wsparcie nawigatora dało już tylko niewielki, choć istotny zysk.

Wśród osób, które dostały zestaw i się przebadały, aż 84,6% wybrało samodzielne pobranie zamiast wizyty w przychodni. U 13,8% osób, które odesłały próbkę, wykryto zakażenie wysokoonkogennym typem HPV wymagające dalszej diagnostyki, ale badania kontrolne wykonało tylko około dwóch trzecich z nich. Zgłoszono jedno działanie niepożądane – łagodny dyskomfort.

Co to oznacza dla pacjenta

Jeśli odkładasz badanie w kierunku raka szyjki macicy, warto wiedzieć, że w niektórych krajach i programach dostępne jest samodzielne pobranie próbki do badania na obecność HPV. Według cytowanych badań taka próbka pozwala wykryć zmiany przedrakowe z podobną dokładnością jak próbka pobrana przez lekarza, jeśli bada się ją odpowiednią metodą.

Pamiętaj, że dodatni wynik testu HPV nie oznacza raka, ale wymaga dalszej diagnostyki u ginekologa. To, jaka forma badania jest dla Ciebie dostępna i najwłaściwsza, warto ustalić z ginekologiem lub lekarzem rodzinnym.

Ograniczenia badania

Badanie przeprowadzono w jednym, specyficznym systemie opieki zdrowotnej w USA, wśród osób o niskich dochodach, więc wyniki mogą się różnić w innych krajach. Część badania przypadła na pandemię COVID-19, gdy dostęp do przychodni był ograniczony. Uczestniczki wiedziały, że biorą udział w badaniu naukowym, a nawigatorzy znali przydział do grup. Badanie nie było zaprojektowane do oceny, czy osoby z dodatnim wynikiem kończą dalszą diagnostykę. Zastosowany test HPV jest według autorów mniej czuły dla próbek pobieranych samodzielnie niż niektóre inne testy.

Najważniejsze w skrócie

Wysłanie do domu zestawu do samodzielnego pobrania próbki zwiększyło udział w badaniach przesiewowych raka szyjki macicy z 17% do ponad 41%. Dodatkowe wsparcie nawigatora dało niewielki dodatkowy zysk. Wyzwaniem pozostaje dopilnowanie dalszej diagnostyki u osób z dodatnim wynikiem.