Samodzielne pomiary INR w domu i dostosowywanie dawki warfaryny przez pacjenta

Streszczenie badania prostym językiem

O co chodzi w tym badaniu

Warfaryna to lek przeciwzakrzepowy, który mimo pojawienia się nowszych leków pozostaje podstawowym wyborem m.in. u osób z mechaniczną zastawką serca. Jej działanie jest jednak zmienne – zależy od diety, innych leków i cech organizmu – dlatego trzeba regularnie wykonywać badanie laboratoryjne INR, które pokazuje, jak bardzo krew jest „rozrzedzona”. Zbyt niski INR grozi zakrzepami, zbyt wysoki – krwawieniem.

Zwykle INR mierzy się w przychodni, a dawkę ustala lekarz lub pielęgniarka. Istnieje też samodzielne prowadzenie leczenia: pacjent mierzy INR przenośnym aparatem w domu i sam dostosowuje dawkę. Badania europejskie pokazały korzyści z tej metody i zalecają ją wytyczne, ale w USA stosuje ją mniej niż 1% chorych. Autorzy sprawdzili, czy da się ją wdrożyć w amerykańskich poradniach.

Jak przeprowadzono badanie

W czterech wyspecjalizowanych poradniach leczenia przeciwkrzepliwego zaproszono do udziału 255 pacjentów, a zgodziło się 138. Byli to dorośli, którzy przyjmowali warfarynę od co najmniej 9 miesięcy (większość od ponad 2 lat), byli w stabilnym stanie i już mierzyli INR w domu. Najczęstszymi powodami leczenia były mechaniczna zastawka serca, przebyta zakrzepica i migotanie przedsionków.

Uczestnicy przeszli szkolenie internetowe i okres próbny pod okiem personelu, a potem przez 6 miesięcy sami ustalali dawkę, korzystając z narzędzi pomocniczych lub własnego doświadczenia. Każdy wynik i decyzję zgłaszali przez formularz internetowy, a personel je przeglądał. W sytuacjach ryzyka, np. przy INR poniżej 1,5 lub powyżej 5, przy krwawieniu albo przed zabiegiem, mieli kontaktować się z poradnią. Wyniki porównano z 6 miesiącami przed zmianą – nie było osobnej grupy kontrolnej.

Co wykazało

Ze 138 uczestników 120 (87%) z powodzeniem ukończyło 6 miesięcy samodzielnego leczenia. Odsetek czasu, w którym INR był w zakresie docelowym, wzrósł z 77,1% do 81,3%. W 83% przypadków wyniku poza zakresem pacjenci sami zmienili dawkę, najczęściej na podstawie własnego doświadczenia.

W czasie badania wystąpiły 3 poważne krwawienia i 2 mniejsze, istotne klinicznie, nie było zakrzepów ani zgonów – i nie różniło się to od okresu przed zmianą. Na koniec 84% uczestników chciało kontynuować samodzielne leczenie, a personel czuł się z tym komfortowo w przypadku 94% z nich.

Co to oznacza dla pacjenta

Jeśli od dawna przyjmujesz warfarynę, a twoje INR jest stabilne, samodzielne pomiary w domu, a nawet samodzielne dostosowywanie dawki mogą być dla ciebie rozwiązaniem – ale tylko po szkoleniu i w porozumieniu z lekarzem prowadzącym. Wyniki dotyczą osób doświadczonych, już korzystających z domowego aparatu.

Nigdy nie zmieniaj dawki warfaryny na własną rękę bez ustalonego wcześniej z lekarzem planu. Przy krwawieniu, objawach zakrzepicy, przed zabiegiem lub przy bardzo nieprawidłowym wyniku INR trzeba skontaktować się z lekarzem.

Ograniczenia badania

Badanie nie miało grupy porównawczej, a uczestnicy byli starannie wybrani: stabilni, doświadczeni, w większości biali, leczeni w poradniach o wysokim standardzie. Stanowili zaledwie około 2% wszystkich pacjentów przyjmujących tam warfarynę, więc wyników nie można uogólniać na wszystkich chorych. Personel na bieżąco przeglądał decyzje pacjentów, co nie zawsze ma miejsce w praktyce. Badanie było za małe i za krótkie, by ocenić wpływ na krwawienia i zakrzepy. Badanie finansowała amerykańska agencja rządowa AHRQ; jeden z autorów zgłosił honoraria od firm farmaceutycznych.

Najważniejsze w skrócie

Starannie wybrani i przeszkoleni pacjenci przyjmujący warfarynę mogą bezpiecznie mierzyć INR w domu i sami dostosowywać dawkę, a kontrola INR może się nawet poprawić. Wymaga to szkolenia i wsparcia ze strony poradni.