Onkolog Szczecin

Onkolog w Szczecinie – jak wygląda diagnostyka i leczenie nowotworów

Czym zajmuje się onkologia

Onkologia to dziedzina medycyny, która zajmuje się rozpoznawaniem, leczeniem i profilaktyką nowotworów, a także opieką nad pacjentem po zakończeniu terapii. Obejmuje kilka specjalizacji. Leczenie systemowe, czyli chemioterapię, hormonoterapię, immunoterapię i leczenie celowane, prowadzi lekarz onkolog kliniczny. Radioterapeuta planuje i nadzoruje napromienianie, chirurg onkologiczny usuwa guzy operacyjnie, a nowotworami krwi zajmuje się hematolog. Gdy mówimy o wizycie u onkologa, mamy zwykle na myśli właśnie onkologa klinicznego, który koordynuje terapię i jest dla pacjenta głównym przewodnikiem.

Współczesne leczenie nowotworów rzadko jest dziełem jednego lekarza. Onkolog pracuje w zespole z chirurgiem, radioterapeutą, patomorfologiem, radiologiem, pielęgniarkami i psychoonkologiem. Plan leczenia ustala się zwykle na konsylium, czyli spotkaniu specjalistów, którzy wspólnie omawiają wyniki badań. Dzięki temu lekarz onkolog może zaproponować terapię najlepiej dopasowaną do rodzaju nowotworu, jego zaawansowania i stanu zdrowia pacjenta.

Kiedy trafia się do onkologa

Najczęściej do onkologa kieruje się osobę, u której rozpoznano już nowotwór, zwykle na podstawie badania histopatologicznego wycinka. Zdarza się też, że lekarz onkolog konsultuje pacjenta z silnym podejrzeniem choroby nowotworowej, by przyspieszyć diagnostykę. Objawy, które powinny skłonić do pilnej wizyty u lekarza rodzinnego, to między innymi niewyjaśniona utrata masy ciała, przewlekłe zmęczenie, guzek wyczuwalny w piersi lub innym miejscu, zmiana wyglądu znamienia, przewlekły kaszel, krew w moczu lub stolcu, długotrwała chrypka czy zmiana rytmu wypróżnień. Żaden z tych objawów nie oznacza automatycznie nowotworu i nie zawsze musi go oceniać onkolog, ale każdy wymaga wyjaśnienia.

Onkologia to także profilaktyka, o której lekarz onkolog przypomina przy każdej okazji. Badania przesiewowe, takie jak mammografia, cytologia, test HPV czy kolonoskopia, pozwalają wykryć zmiany wtedy, gdy leczenie jest najskuteczniejsze. Onkolog może też zalecić konsultację w poradni genetycznej, jeśli w twojej rodzinie wiele osób chorowało na nowotwory, zwłaszcza w młodym wieku. O badaniach profilaktycznych odpowiednich dla twojego wieku zapytaj lekarza rodzinnego. To proste kroki, które naprawdę mają znaczenie.

Pierwsza wizyta i jak się do niej przygotować

Pierwsze spotkanie z onkologiem to dla wielu osób chwila pełna emocji i to zupełnie naturalne. Lekarz onkolog przeanalizuje dokumentację, zapyta o objawy, choroby przewlekłe, przyjmowane leki, przebieg chorób w rodzinie i twoją codzienną sprawność. Lekarz onkolog oceni też stan ogólny, bo od niego zależy, jakie leczenie będzie bezpieczne. Następnie onkolog wyjaśni, jakie badania są jeszcze potrzebne i jak będą wyglądały kolejne kroki.

Zabierz ze sobą wszystkie wyniki, a przede wszystkim wynik badania histopatologicznego, opisy i płyty z badaniami obrazowymi oraz wypisy ze szpitala. Przygotuj listę leków i suplementów, bo niektóre z nich mogą wchodzić w interakcje z terapią przeciwnowotworową. Warto przyjść z bliską osobą, która pomoże zapamiętać informacje i zapisze odpowiedzi. Nie bój się prosić, by lekarz onkolog powtórzył coś prostszymi słowami – masz prawo rozumieć swoją chorobę i plan leczenia.

Badania i ustalanie planu leczenia

Zanim rozpocznie się leczenie, lekarz onkolog musi poznać dokładny rodzaj nowotworu i jego zaawansowanie. Dlatego onkolog zleca badania obrazowe, takie jak tomografię komputerową, rezonans magnetyczny, PET-CT, USG czy scyntygrafię kości. Coraz większe znaczenie mają badania molekularne wycinka, które pokazują, czy w komórkach nowotworu występują określone zmiany genetyczne. Na tej podstawie lekarz onkolog ocenia, czy pacjent może skorzystać z leczenia celowanego lub immunoterapii.

Do tego dochodzą badania krwi, w tym markery nowotworowe w wybranych chorobach, oraz ocena pracy serca, nerek i wątroby. Gdy wszystkie wyniki są gotowe, lekarz onkolog zgłasza przypadek na konsylium. Onkolog przedstawia potem pacjentowi wnioski, możliwe opcje leczenia, ich cele i spodziewane działania niepożądane. Decyzja o leczeniu zawsze należy do ciebie, a lekarz onkolog powinien zapewnić ci informacje potrzebne do jej podjęcia.

Metody leczenia nowotworów

Leczenie onkologiczne bywa wielokierunkowe. Operacja usuwa guz, radioterapia niszczy komórki nowotworowe za pomocą promieniowania, a leczenie systemowe działa w całym organizmie. W ramach tego ostatniego onkolog może zaproponować chemioterapię, hormonoterapię, leki celowane, które działają na konkretne zmiany w komórkach nowotworu, albo immunoterapię, która pobudza układ odpornościowy do walki z chorobą. Metody te lekarz onkolog często łączy ze sobą w określonej kolejności.

Cel leczenia może być różny – czasem chodzi o całkowite wyleczenie, czasem o zahamowanie choroby na długi czas, a czasem o złagodzenie objawów i poprawę jakości życia. Lekarz onkolog powinien jasno powiedzieć, jaki cel jest realny w twojej sytuacji. W trakcie terapii regularnie ocenia się jej skuteczność i tolerancję, dlatego onkolog może modyfikować leczenie w zależności od wyników. Każdy przypadek jest inny, więc nie porównuj swojej terapii z doświadczeniami znajomych.

Życie w trakcie leczenia i wsparcie

Leczenie, które prowadzi lekarz onkolog, wpływa na całe życie, nie tylko na ciało. Mogą pojawić się zmęczenie, nudności, zmiany skórne, wypadanie włosów, spadek odporności czy problemy z apetytem. Wielu z tych dolegliwości da się zapobiegać lub je łagodzić, dlatego mów o nich otwarcie – lekarz onkolog i pielęgniarki onkologiczne mają do dyspozycji leki wspomagające i praktyczne wskazówki. Ważne jest też odpowiednie odżywianie, w czym pomaga dietetyk kliniczny.

Nie zapominaj o zdrowiu psychicznym. Lęk, smutek i złość to normalne reakcje na chorobę, a wsparcie psychoonkologa może bardzo pomóc tobie i twoim bliskim. Przy wielu ośrodkach działają grupy wsparcia i organizacje pacjentów, także w Szczecinie. Onkolog może też doradzić, jak pogodzić leczenie z pracą, oraz skierować do rehabilitacji. Po zakończeniu terapii lekarz onkolog zaplanuje wizyty kontrolne, które przez kolejne lata pozwalają wcześnie wychwycić ewentualny nawrót.

Nowotwory u dzieci

Nowotwory u dzieci występują rzadko i różnią się od tych, które dotyczą dorosłych. Najczęściej są to białaczki, guzy mózgu, chłoniaki i nowotwory lite charakterystyczne dla wieku dziecięcego. Dzieci leczy lekarz onkolog dziecięcy, czyli specjalista onkologii i hematologii dziecięcej, w wyspecjalizowanych ośrodkach. Leczenie prowadzi się według protokołów opracowanych specjalnie dla młodych pacjentów, a wyniki terapii w wielu chorobach są obecnie dobre.

Objawy, które powinny skłonić rodzica do wizyty u pediatry, to między innymi przewlekłe osłabienie i bladość, nawracające gorączki bez uchwytnej przyczyny, siniaki bez urazu, powiększone węzły chłonne, uporczywe bóle kości czy poranne wymioty z bólem głowy. Zazwyczaj mają one niegroźne przyczyny i nie wymagają, by dziecko badał onkolog, ale warto je sprawdzić. Gdy podejrzenie się potwierdzi, lekarz onkolog dziecięcy pracuje w zespole z psychologiem, pedagogiem i rehabilitantem, bo leczenie obejmuje całą rodzinę. Ważne jest, by dziecko mogło w miarę możliwości kontynuować naukę i kontakt z rówieśnikami.

Kiedy nie czekać na wizytę

W trakcie leczenia onkologicznego niektóre objawy wymagają natychmiastowej reakcji. Gorączka u osoby po chemioterapii może oznaczać groźną infekcję przy obniżonej odporności – skontaktuj się wtedy od razu z ośrodkiem, w którym się leczysz, lub zgłoś się na SOR, zgodnie z instrukcją, którą przekazał ci onkolog. Nagła duszność, ból w klatce piersiowej, obrzęk i ból jednej nogi, krwawienie, którego nie da się zatamować, zaburzenia świadomości czy nagłe osłabienie siły kończyn wymagają wezwania pomocy pod numerem 112.

Poproś, by lekarz onkolog lub pielęgniarka koordynująca wyjaśnili ci na początku leczenia, jakie objawy są alarmowe i pod jaki numer dzwonić poza godzinami pracy poradni. Zapisz te informacje i noś je przy sobie razem z listą leków. Uporczywe wymioty, biegunka uniemożliwiająca picie czy silny ból, którego nie łagodzą przepisane leki, także są powodem do szybkiego kontaktu. Ten opis ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje zaleceń twojego zespołu leczącego.

Onkolog na NFZ, karta DiLO i wizyta prywatna

Osoba z rozpoznanym nowotworem nie potrzebuje skierowania do onkologa w ramach NFZ. W przypadku podejrzenia nowotworu lekarz rodzinny lub specjalista może wystawić kartę diagnostyki i leczenia onkologicznego, nazywaną kartą DiLO, która ma przyspieszyć diagnostykę i rozpoczęcie leczenia. Dzięki niej lekarz onkolog i inni specjaliści widzą, na jakim etapie jest twoja ścieżka. W Szczecinie działają ośrodki onkologiczne prowadzące pełne leczenie, a aktualne informacje o terminach znajdziesz w danych NFZ.

Leczenie onkologiczne, zwłaszcza chemioterapia, radioterapia i nowoczesne terapie w programach lekowych, prowadzone jest przede wszystkim w ramach publicznego systemu. Prywatnie onkolog może udzielić konsultacji, na przykład w celu uzyskania drugiej opinii lub omówienia wyników, ale samo leczenie zwykle i tak odbywa się w ośrodku współpracującym z NFZ. W sprawach formalnych zapytaj w rejestracji lub sprawdź informacje na pacjent.gov.pl. Pamiętaj, że nie jesteś sam – lekarz onkolog, pielęgniarki i cały zespół są po to, by przeprowadzić cię przez leczenie krok po kroku.

Opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. W nagłym przypadku dzwoń pod numer 112.