Badania naukowe prostym językiem: psychiatra
Opisujemy po polsku i bez żargonu wyniki badań opublikowanych w anglojęzycznych czasopismach medycznych. Przy każdym streszczeniu jest link do oryginału i do lekarzy danej specjalności w Szczecinie.
Streszczenia to informacja, nie porada medyczna. Wybieramy prace w otwartym dostępie na licencji CC BY.
Wybierz dziedzinę
Wszystkie · Alergolog · Angiolog · Artroskopia kolana · Chirurg · Chirurg naczyniowy · Chirurg stomatologiczny · Dentysta · Dermatolog · Diabetolog · Dietetyk · Endokrynolog · Endoproteza biodra i kolana · Fizjoterapeuta · Gastroenterolog · Gastroskopia · Geriatra · Ginekolog · Hematolog · Hepatolog · Hospicjum i opieka paliatywna · Immunolog · Implantolog · Internista · Kardiolog · Kolonoskopia · Laboratorium · Laryngolog · Lekarz medycyny sportowej · Logopeda · Nefrolog · Neurochirurg · Neurolog · Oddaj krew · Okulista · Onkolog · Operacja jaskry · Operacja przepukliny · Operacja zaćmy · Opieka długoterminowa · Ortodonta · Ortopeda · Pediatra · Periodontolog · Pielęgniarka · Podolog · Położna · Poradnia leczenia bólu · Proktolog · Protetyk stomatologiczny · Psychiatra · Psycholog · Psychoterapeuta · Pulmonolog · Rehabilitacja stacjonarna · Reumatolog · Specjalista chorób zakaźnych · Stomatolog dziecięcy · Terapia uzależnień · Urolog · Usunięcie migdałków i zabiegi nosa
Lista opracowanych badań
Opracowań: 4
ADHD u dziewcząt i kobiet – jak hormony wpływają na objawy i nastrój przez całe życie
Przegląd narracyjny (stanowisko grupy ekspertów) · Frontiers in global women's health, 2025 · dziedzina: Psychiatra
Europejscy eksperci podsumowali wiedzę o ADHD u kobiet. Okresy zmian hormonalnych – dojrzewanie, cykl, ciąża, połóg i menopauza – mogą nasilać objawy ADHD i zaburzenia nastroju, a rozpoznanie często jest spóźnione.
Depresja poporodowa – jak często występuje, skąd się bierze i jak się ją leczy
Przegląd literatury (nazwany przez autorów przeglądem zakresowym) · Journal of clinical medicine, 2025 · dziedzina: Psychiatra
Przegląd wiedzy o depresji poporodowej, która dotyczy około 10–20% kobiet po porodzie. Omawia przyczyny, rozpoznawanie za pomocą kwestionariuszy oraz leczenie: psychoterapię, leki i wsparcie bliskich.
Algorytm pomagający dobrać intensywność psychoterapii depresji – badanie z Anglii
Badanie z losowym przydziałem klastrowym (cluster RCT) · JAMA psychiatry, 2022 · dziedzina: Psychiatra
W angielskiej publicznej służbie zdrowia sprawdzono, czy algorytm komputerowy pomagający od razu dobrać intensywność terapii poprawia leczenie depresji. Poprawa była częstsza (52% wobec 45%), przy umiarkowanie wyższych kosztach.
Ile zdrowia odbierają zaburzenia psychiczne? Dane z całego świata za lata 1990–2019
Analiza danych z badania Global Burden of Disease (przegląd systematyczny i modelowanie statystyczne) · The lancet. Psychiatry, 2022 · dziedzina: Psychiatra
Międzynarodowy zespół oszacował, jak często występują zaburzenia psychiczne w 204 krajach. W 2019 r. dotyczyły około 970 mln osób, a depresja i zaburzenia lękowe były najczęstsze; od 1990 r. obciążenie nie zmalało.
Jak opracowujemy badania
Skąd bierzemy publikacje
Korzystamy z bazy Europe PMC, w której są artykuły z recenzowanych czasopism medycznych. Wybieramy prace anglojęzyczne w otwartym dostępie, opublikowane na licencji CC BY – dzięki temu wolno je streszczać i tłumaczyć z podaniem autorów.
Jak powstaje streszczenie
Czytamy pełny tekst, a nie tylko abstrakt. Opisujemy, jak przeprowadzono badanie, co wykazało i jakie ma ograniczenia. Trudne pojęcia wyjaśniamy zwykłymi słowami.
Jak korzystać z opracowań
Streszczenie pomaga zrozumieć wyniki nauki, ale nie jest wskazówką do leczenia. Pojedyncze badanie rzadko zmienia praktykę lekarską – o swoim zdrowiu rozmawiaj z lekarzem.