MCH – średnia masa hemoglobiny w krwince
MCH to średnia masa hemoglobiny w jednej krwince czerwonej – wskaźnik, który razem z MCV pomaga rozpoznać typ niedokrwistości.
- Rodzaj: parametr (składnik większego badania) – morfologia krwi
- Materiał: krew
- Skrót na wyniku: MCH
- Inne nazwy: średnia masa hemoglobiny w krwince, średnia zawartość hemoglobiny w erytrocycie, mean corpuscular hemoglobin, masa hemoglobiny w erytrocycie
- Czas oczekiwania na wynik: zwykle tego samego dnia
Jak przygotować się do badania
- MCH jest wyliczane w morfologii z krwi żylnej – wystarczy zwykłe pobranie.
- Nie musisz być na czczo, jeśli nie masz w tym samym czasie innych badań wymagających postu.
- Pij jak zwykle i unikaj intensywnego wysiłku dzień przed pobraniem.
- Powiedz o suplementach żelaza, witaminy B12 i kwasu foliowego oraz o lekach przyjmowanych na stałe.
Normy – przykładowe zakresy referencyjne
| Parametr | Zakres | Uwagi |
|---|---|---|
| MCH – dorośli | ok. 27–33 pg (pikogramów) | niektóre laboratoria podają górną granicę 34 pg |
| MCH w jednostkach SI | ok. 1,7–2,0 fmol |
Zakresy są orientacyjne. Rozstrzyga zakres referencyjny wydrukowany na wyniku – laboratoria stosują różne metody i odczynniki.
Czym jest MCH i jak się je wylicza
MCH (od angielskiego mean corpuscular hemoglobin) to średnia ilość hemoglobiny w jednej krwince czerwonej. Hemoglobina jest białkiem, które wiąże tlen; im więcej jej w krwince, tym więcej tlenu krwinka może przenieść. MCH podaje się w pikogramach (pg), czyli bilionowych częściach grama.
Parametr ten nie jest mierzony bezpośrednio. Analizator w laboratorium wylicza go, dzieląc stężenie hemoglobiny przez liczbę erytrocytów. Jest to więc wskaźnik pochodny, ściśle związany z całkowitym stężeniem hemoglobiny we krwi i z wielkością krwinek. Większa krwinka zwykle mieści więcej hemoglobiny, dlatego MCH prawie zawsze zmienia się w tym samym kierunku co średnia objętość krwinki MCV.
W badaniach laboratoryjnych MCH ma charakter uzupełniający. Rzadko decyduje samodzielnie o rozpoznaniu, ale pomaga potwierdzić obraz widoczny w innych parametrach i ocenić, czy krwinki są dobrze wypełnione hemoglobiną.
Kiedy MCH ma znaczenie dla lekarza
MCH znajduje się na wydruku każdej morfologii. Lekarz zwraca na ten wynik badania laboratoryjnego uwagę przede wszystkim wtedy, gdy hemoglobina jest obniżona i trzeba ustalić rodzaj niedokrwistości. W badaniach laboratoryjnych niskie MCH oznacza krwinki ubogie w hemoglobinę – lekarze mówią wtedy o niedokrwistości niedobarwliwej. Wysokie MCH towarzyszy zwykle krwinkom dużym.
W kontroli leczenia anemii z niedoboru żelaza MCH, podobnie jak MCV, rośnie stopniowo – w miarę jak szpik produkuje nowe, prawidłowo wypełnione krwinki. Dlatego zmiany w kolejnych badaniach laboratoryjnych widać dopiero po kilku tygodniach.
Jak przygotować się do badania i jak wygląda pobranie
Laboratorium wylicza MCH z próbki pobranej do morfologii – krwi żylnej z okolicy łokcia. Post nie jest konieczny, ale laboratoria zalecają pobranie rano, w spokoju. Wynik może zaburzyć bardzo wysoki poziom tłuszczów we krwi (po tłustym posiłku próbka bywa mętna), który fałszywie podwyższa zmierzoną hemoglobinę, a w konsekwencji MCH. To jeden z powodów, dla których laboratoria wolą krew pobraną na czczo.
Wpływ na wynik może mieć też bardzo wysoka liczba leukocytów oraz zlepianie się krwinek w próbce. W takich sytuacjach laboratorium zwykle zaznacza na wydruku, że wynik wymaga weryfikacji, albo prosi o ponowne badanie krwi.
Normy MCH i jak czytać wynik
U większości dorosłych MCH wynosi około 27–33 pikogramów; część laboratoriów przyjmuje górną granicę 34 pg. U dzieci wartości są nieco niższe niż u dorosłych. Normy nie różnią się istotnie między kobietami a mężczyznami. Za punkt odniesienia przyjmuje się zakres wydrukowany przez laboratorium obok wyniku badania laboratoryjnego.
MCH warto odróżnić od MCHC. MCH mówi, ile hemoglobiny jest w przeciętnej krwince, niezależnie od jej wielkości. MCHC, czyli średnie stężenie hemoglobiny w krwinkach, odnosi tę ilość do objętości krwinki. Duża krwinka może mieć wysokie MCH, ale prawidłowe MCHC, bo hemoglobiny jest w niej więcej, ale też więcej miejsca.
Obniżone MCH – co może oznaczać
Niskie MCH w badaniu laboratoryjnym oznacza, że krwinki zawierają za mało hemoglobiny. Najczęstszą przyczyną jest niedobór żelaza, bez którego organizm nie zbuduje hemoglobiny. Taki niedobór wynika zwykle z przewlekłej utraty krwi (obfite miesiączki, krwawienia z przewodu pokarmowego), niedostatecznej podaży w diecie, zwiększonego zapotrzebowania w ciąży lub złego wchłaniania. Lekarz potwierdza go kolejnymi badaniami laboratoryjnymi, przede wszystkim oznaczając ferrytynę.
Niskie MCH przy prawidłowej ferrytynie może wskazywać na talasemię – dziedziczną chorobę, w której organizm wytwarza nieprawidłowe łańcuchy hemoglobiny. Krwinki są wtedy małe i blade, a ich liczba bywa nawet podwyższona. Rzadziej przyczyną są przewlekłe choroby zapalne lub anemia syderoblastyczna, rozpoznawana przez hematologa.
Podwyższone MCH – co może oznaczać
Wysokie MCH w badaniach laboratoryjnych zwykle idzie w parze z dużymi krwinkami. Typowe przyczyny to niedobór witaminy B12 lub kwasu foliowego, regularne picie alkoholu, choroby wątroby, niedoczynność tarczycy i działanie niektórych leków. W tych sytuacjach krwinki są większe, więc mieszczą więcej hemoglobiny, choć wcale nie są nią „lepiej” wypełnione.
Fałszywie wysokie MCH może wynikać z błędu pomiaru – na przykład przy bardzo dużej ilości tłuszczów we krwi lub zlepianiu się krwinek pod wpływem zimna (aglutyniny zimne). Gdy MCH jest zaskakująco wysokie, a pozostałe parametry nie pasują, laboratorium może poprosić o pobranie nowej próbki i ogrzanie jej przed analizą.
MCH na NFZ, prywatnie i z czym iść do lekarza
MCH jest częścią morfologii zlecanej na NFZ przez lekarza rodzinnego i specjalistów. Prywatnie to badanie laboratoryjne wykonuje się bez skierowania w każdym laboratorium. Laboratoria nie oznaczają MCH osobno – zawsze w zestawie z resztą morfologii.
Pojedynczy wynik MCH nieznacznie poza zakresem przy prawidłowej hemoglobinie i MCV zwykle nie ma znaczenia. Warto natomiast skonsultować z lekarzem rodzinnym wynik, w którym MCH jest nieprawidłowe razem z hemoglobiną lub MCV. Zabierz na wizytę wcześniejsze badania krwi i listę przyjmowanych leków oraz suplementów.
Kiedy wynik wymaga pilnej konsultacji
MCH samo w sobie nie jest parametrem alarmowym i laboratoria nie zgłaszają go jako wyniku krytycznego. Pilnej oceny wymaga dopiero towarzysząca mu bardzo niska hemoglobina, nieprawidłowa liczba leukocytów lub płytek albo objawy: duszność w spoczynku, ból w klatce piersiowej, omdlenie, czarne stolce. Wtedy trzeba zgłosić się do lekarza tego samego dnia, a przy objawach zagrażających życiu – na SOR lub pod numer 112.
To badanie laboratoryjne wchodzi w skład: morfologia krwi.
Najczęstsze pytania
Czym różni się MCH od MCHC?
MCH to średnia ilość hemoglobiny w jednej krwince, a MCHC – stężenie hemoglobiny w krwince, czyli ilość odniesiona do jej objętości. Duże krwinki mają zwykle wysokie MCH, ale prawidłowe MCHC.
Czy niskie MCH oznacza anemię?
Nie zawsze. Niskie MCH przy prawidłowej hemoglobinie może być wczesnym sygnałem niedoboru żelaza albo cechą nosicielstwa talasemii. O anemii mówi się dopiero wtedy, gdy obniżona jest hemoglobina.
Czy po suplementacji żelaza MCH od razu się poprawi?
Nie. Nowe, prawidłowo wypełnione krwinki pojawiają się stopniowo, więc MCH rośnie przez kilka tygodni do miesięcy. Termin kontroli wyznacza lekarz.
Czy trzeba być na czczo przed badaniem MCH?
Post nie jest wymagany, ale zalecany – bardzo tłusty posiłek może zmętnić próbkę i zafałszować pomiar hemoglobiny, a przez to także MCH.
Gdzie zrobić to badanie w Szczecinie
Krew do tego badania pobiera się w punkcie pobrań, a próbkę bada laboratorium. W Szczecinie mch – średnia masa hemoglobiny w krwince wykonuje wiele laboratoriów – w naszym katalogu jest 78 laboratoriów i punktów pobrań. Przed wizytą sprawdź w wybranym laboratorium, czy wykonuje to oznaczenie na miejscu i jak długo czeka się na wynik.
Synevo – punkt pobrań, ul. Zielonego Mostu 1/U22
ul. Zielonego Mostu 1/U22, Szczecin Międzyodrze-Wyspa Pucka
- teraz zamknięte
Diagnostyka – punkt pobrań, ul. Józefa Romana 11
ul. Józefa Romana 11, Szczecin Stołczyn
- teraz zamknięte
Z wynikiem do lekarza
Wynik badania krwi najlepiej omówić z lekarzem, który je zlecił. W razie potrzeby pomoże: przychodnia, internista, hematolog.
Powiązane badania laboratoryjne
- Morfologia krwi – Morfologia krwi ocenia krwinki czerwone, białe i płytki krwi. Wyjaśniamy, co oznaczają skróty WBC, RBC, HGB, MCV czy PLT, jak się przygotować i kiedy wynik wymaga pilnej konsultacji.
- MCV – średnia objętość krwinki czerwonej – MCV mówi, czy krwinki czerwone są małe, prawidłowe czy duże. Wyjaśniamy, jakie są normy MCV w morfologii i co mogą oznaczać wyniki podwyższone i obniżone.
- MCHC – średnie stężenie hemoglobiny w krwinkach – MCHC pokazuje, jak gęsto krwinki czerwone są wypełnione hemoglobiną. Wyjaśniamy, jakie są normy MCHC w morfologii, co oznacza wynik obniżony i dlaczego wysokie MCHC często wymaga sprawdzenia próbki.
- Hemoglobina – Hemoglobina przenosi tlen z płuc do tkanek. Wyjaśniamy, co oznacza HGB w morfologii, jakie są normy u kobiet, mężczyzn i w ciąży oraz co może oznaczać za niska lub za wysoka hemoglobina.
- Ferrytyna – Ferrytyna odzwierciedla magazyny żelaza i jest najczulszym prostym wskaźnikiem jego niedoboru. Wyjaśniamy normy, znaczenie niskiego i wysokiego wyniku oraz pułapkę stanu zapalnego.
- Pakiet w kierunku anemii – Morfologia, retikulocyty, żelazo, ferrytyna, TIBC z transferyną, witamina B12 i kwas foliowy. Jak przygotować się do pakietu w kierunku anemii i co oznaczają wyniki.
Opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. Nie zmieniaj leczenia na podstawie samego wyniku. W nagłym przypadku dzwoń pod numer 112.