Gastroenterolog Szczecin

Gastroenterolog w Szczecinie – gdy dokucza żołądek, jelita lub wątroba

Czym zajmuje się gastroenterologia

Gastroenterologia to dziedzina medycyny, która zajmuje się chorobami całego przewodu pokarmowego – od przełyku, przez żołądek i jelita, aż po odbytnicę – a także wątroby, dróg żółciowych i trzustki. To bardzo szeroki obszar, bo układ pokarmowy odpowiada nie tylko za trawienie, ale też za wchłanianie składników odżywczych, odporność i usuwanie zbędnych substancji. Lekarz gastroenterolog diagnozuje i leczy zarówno częste dolegliwości, takie jak refluks czy zespół jelita drażliwego, jak i poważne choroby przewlekłe. Przy wielu z nich gastroenterolog prowadzi pacjenta latami, spokojnie dopasowując leczenie.

Ważną częścią pracy w tej specjalizacji są badania endoskopowe, czyli oglądanie wnętrza przewodu pokarmowego za pomocą giętkiego instrumentu z kamerą. Podczas takich badań lekarz gastroenterolog może pobrać wycinki do oceny mikroskopowej, a czasem od razu usunąć polipa lub zatamować krwawienie. W obrębie dziedziny rozwija się też hepatologia, skupiona na chorobach wątroby, oraz gastroenterologia dziecięca. Dlatego jeden lekarz gastroenterolog częściej przyjmuje pacjentów z chorobami jelit, a inny specjalizuje się na przykład w schorzeniach wątroby.

Objawy, z którymi warto się zgłosić

Do gastroenterologa kierują najczęściej przewlekłe lub nawracające dolegliwości: zgaga, pieczenie za mostkiem, ból w nadbrzuszu, wzdęcia, uczucie pełności po niewielkim posiłku, biegunki lub zaparcia. Niepokój powinny wzbudzić zmiana rytmu wypróżnień utrzymująca się tygodniami, krew w stolcu, czarne smoliste stolce, trudności w połykaniu czy niezamierzona utrata masy ciała. Takie objawy lekarz gastroenterolog traktuje poważnie, bo mogą wskazywać na chorobę wymagającą szybkiej diagnostyki. Nie odkładaj więc wizyty, licząc, że „samo przejdzie”.

Powodem konsultacji bywają też nieprawidłowe wyniki badań, na przykład podwyższone enzymy wątrobowe, niedokrwistość z niedoboru żelaza o niejasnej przyczynie czy stłuszczenie wątroby widoczne w USG. Osoby z podejrzeniem celiakii, nieswoistych zapaleń jelit, takich jak choroba Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego, również trafiają pod opiekę, jaką zapewnia gastroenterolog. Jeśli w twojej rodzinie występował rak jelita grubego, lekarz gastroenterolog pomoże zaplanować badania profilaktyczne wcześniej niż u innych osób. Warto też pamiętać o profilaktycznej kolonoskopii po przekroczeniu określonego wieku, o którą możesz zapytać lekarza rodzinnego.

Jak przebiega pierwsza wizyta

Wizyta zaczyna się od dokładnej rozmowy o twoich dolegliwościach. Lekarz gastroenterolog zapyta, kiedy pojawia się ból i gdzie dokładnie go czujesz, jak wygląda stolec, czy objawy zależą od posiłków, stresu albo pory dnia. Ważne są informacje o przyjmowanych lekach, zwłaszcza przeciwbólowych i przeciwzapalnych, o alkoholu, paleniu tytoniu i chorobach w rodzinie. Te pytania mogą wydawać się krępujące, ale gastroenterolog zadaje je codziennie, więc odpowiadaj możliwie dokładnie.

Potem następuje badanie fizykalne, w czasie którego lekarz gastroenterolog ogląda i obmacuje brzuch, osłuchuje perystaltykę jelit i sprawdza, czy wątroba lub śledziona nie są powiększone. Czasem potrzebne jest badanie per rectum, czyli przez odbyt – trwa krótko i dostarcza ważnych informacji. Po badaniu lekarz gastroenterolog wyjaśni, co jego zdaniem może być przyczyną objawów, i zaproponuje dalsze kroki. Bywa, że lekarz gastroenterolog zaczyna od zmian w diecie i prostego leczenia, a badania zleca, jeśli objawy się utrzymują.

Typowe badania: od USG po kolonoskopię

W zależności od objawów gastroenterolog może zlecić badania krwi, w tym morfologię, próby wątrobowe, enzymy trzustkowe czy przeciwciała w kierunku celiakii. Pomocne bywają badania kału, na przykład na krew utajoną, kalprotektynę czy obecność pasożytów. Często lekarz gastroenterolog kieruje też na USG jamy brzusznej, które pozwala ocenić wątrobę, pęcherzyk żółciowy i trzustkę. Przy podejrzeniu zakażenia bakterią Helicobacter pylori stosuje się testy oddechowe, z kału lub z wycinka pobranego podczas gastroskopii.

Gastroskopia pozwala obejrzeć przełyk, żołądek i dwunastnicę, a kolonoskopia – całe jelito grube. Oba badania mogą być wykonywane w znieczuleniu, o które warto zapytać przy zapisach. Lekarz gastroenterolog czasem zleca także tomografię komputerową, rezonans magnetyczny lub elastografię wątroby, która pokazuje stopień jej zwłóknienia. Wynik badań histopatologicznych z pobranych wycinków przychodzi zwykle po kilku dniach lub tygodniach, a jego omówieniem zajmie się gastroenterolog na kolejnej wizycie.

Jak przygotować się do wizyty i badań

Przed wizytą przez kilka dni zapisuj, co jesz, kiedy pojawiają się objawy i jak wyglądają wypróżnienia. Taki prosty dziennik pomaga, bo lekarz gastroenterolog dostrzeże w nim zależności, których nie widać z perspektywy jednego dnia. Zabierz wyniki wcześniejszych badań, opisy endoskopii i listę leków. Jeśli lekarz gastroenterolog ma ocenić skutki leczenia, przydadzą się też informacje o tym, co już próbowałeś i z jakim efektem.

Do gastroskopii trzeba zwykle zgłosić się na czczo, a do kolonoskopii jelito musi być dokładnie oczyszczone specjalnym preparatem i odpowiednią dietą w poprzedzających dniach. Szczegółową instrukcję przekaże ci pracownia endoskopowa albo lekarz gastroenterolog kierujący na badanie. Warto przestrzegać jej co do joty, bo od tego zależy jakość badania. Jeżeli przyjmujesz leki przeciwkrzepliwe lub masz cukrzycę, poinformuj o tym wcześniej – gastroenterolog lub lekarz kierujący wyjaśni, czy trzeba coś zmienić przed zabiegiem. Po badaniu w znieczuleniu nie prowadź samochodu do końca dnia i zadbaj o osobę, która odbierze cię z placówki.

Gastroenterologia dziecięca

Dzieci z problemami trawiennymi trafiają do gastroenterologa dziecięcego. Najczęstsze powody to przewlekłe bóle brzucha, uporczywe zaparcia, biegunki, refluks u niemowląt, słabe przybieranie na wadze czy podejrzenie alergii pokarmowej lub celiakii. Lekarz gastroenterolog dziecięcy zwraca szczególną uwagę na to, jak dziecko rośnie i się rozwija, bo zaburzenia wchłaniania mogą to tempo spowolnić. Zabierz więc ze sobą książeczkę zdrowia z pomiarami wzrostu i masy ciała.

Badania endoskopowe u dzieci wykonuje się zwykle w znieczuleniu ogólnym, w warunkach przystosowanych do najmłodszych pacjentów. W wielu przypadkach lekarz gastroenterolog najpierw zaleca jednak obserwację, zmiany w diecie i proste badania, bo część dolegliwości brzusznych u dzieci ma charakter czynnościowy. Każdy lekarz gastroenterolog dziecięcy podkreśla, jak ważne jest spokojne podejście rodzica i wyjaśnianie dziecku, co się będzie działo. Jeśli dziecko wymiotuje, nie oddaje moczu albo staje się apatyczne, nie czekaj na wizytę w poradni, tylko zgłoś się po pomoc od razu.

Czym różni się od chirurga i proktologa

Gastroenterolog leczy głównie metodami zachowawczymi, czyli lekami, dietą i zabiegami endoskopowymi. Gdy potrzebna jest operacja, na przykład usunięcie pęcherzyka żółciowego, wyrostka czy fragmentu jelita, do akcji wkracza chirurg. W takiej sytuacji gastroenterolog kwalifikuje do zabiegu i prowadzi pacjenta przed operacją i po niej. Choroby odbytu, takie jak żylaki odbytu, szczeliny czy przetoki, najczęściej leczy proktolog, który zwykle jest chirurgiem.

Przy chorobach wątroby lekarz gastroenterolog współpracuje z hepatologiem i ośrodkami transplantacyjnymi, a przy nowotworach przewodu pokarmowego z onkologiem. Problemy z odżywianiem bywają konsultowane z dietetykiem klinicznym. Nie każdą dolegliwość musi jednak leczyć lekarz gastroenterolog. Lekarz rodzinny może prowadzić wiele prostych problemów trawiennych, takich jak okresowa zgaga, i kieruje do specjalisty, gdy objawy są uporczywe albo niepokojące. Dzięki temu gastroenterolog ma więcej czasu dla osób, które naprawdę potrzebują pogłębionej diagnostyki.

Kiedy jechać na SOR

Niektóre objawy ze strony przewodu pokarmowego wymagają natychmiastowej pomocy. Wymioty krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy, obfite krwawienie z odbytu, czarne smoliste stolce z osłabieniem i zawrotami głowy to sygnały możliwego krwawienia, przy którym trzeba dzwonić pod 112 albo jechać na SOR. Podobnie postępuj przy bardzo silnym, nagłym bólu brzucha, zwłaszcza gdy brzuch jest twardy jak deska. W takich sytuacjach nie warto czekać, aż przyjmie cię lekarz gastroenterolog w poradni.

Pilnej oceny wymagają też zażółcenie skóry i oczu z gorączką i dreszczami, uporczywe wymioty uniemożliwiające picie oraz objawy odwodnienia, szczególnie u dzieci i osób starszych. Po opanowaniu stanu nagłego w szpitalu lekarz gastroenterolog może przejąć dalsze leczenie w poradni. Pamiętaj, że ten opis ma charakter wyłącznie informacyjny. Jeśli nie masz pewności, czy twoje objawy są groźne, skontaktuj się z lekarzem lub zadzwoń na całodobową teleporadę.

Wizyta na NFZ i prywatnie

Aby skorzystać z poradni gastroenterologicznej w ramach NFZ, potrzebujesz skierowania, zwykle od lekarza rodzinnego. W Szczecinie działa wiele poradni i pracowni endoskopowych, ale terminy bywają bardzo różne, dlatego warto sprawdzić aktualny czas oczekiwania w danych NFZ. Na badania endoskopowe w ramach NFZ również potrzebne jest skierowanie, a lekarz gastroenterolog pracujący w poradni może je wystawić po konsultacji. W razie wątpliwości co do zasad zapytaj w rejestracji lub na pacjent.gov.pl.

Prywatnie gastroenterolog przyjmuje bez skierowania, często w krótszym terminie. Badania endoskopowe wykonane prywatnie są zwykle płatne osobno, a ich cena zależy między innymi od tego, czy wykonuje się je w znieczuleniu i czy pobierane są wycinki. Niezależnie od ścieżki zachowuj wszystkie wyniki, bo przy chorobach przewlekłych lekarz gastroenterolog chętnie porównuje badania z kilku lat. Dobrze dobrany specjalista to ktoś, komu bez skrępowania opowiesz o objawach, o których trudno mówić nawet bliskim.

Opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. W nagłym przypadku dzwoń pod numer 112.