Urolog Szczecin

Urolog – zdrowie układu moczowego kobiet i mężczyzn

Czym zajmuje się urologia

Urologia to dziedzina medycyny zajmująca się układem moczowym, czyli nerkami, moczowodami, pęcherzem moczowym i cewką moczową, a u mężczyzn także narządami płciowymi, w tym prostatą i jądrami. Wbrew powszechnemu przekonaniu lekarz urolog leczy nie tylko mężczyzn – kobiety również trafiają do niego, na przykład z kamicą nerkową czy nietrzymaniem moczu. Urologia jest specjalizacją zabiegową, więc urolog wykonuje także operacje.

W obrębie urologii wyróżnia się między innymi urologię onkologiczną, urologię dziecięcą, andrologię zajmującą się męską płodnością i zaburzeniami erekcji oraz uroginekologię. Część zabiegów wykonuje się dziś metodami małoinwazyjnymi, przez cewkę moczową lub laparoskopowo. W wielu przypadkach lekarz urolog z poradni ogólnej prowadzi pacjenta samodzielnie. Gdy problem jest złożony, lekarz urolog może skierować cię do ośrodka, który specjalizuje się w konkretnym rodzaju leczenia.

Kiedy zgłosić się do urologa

Zgłoś się, gdy zauważysz krew w moczu, nawet jednorazowo i bez bólu, bo taki objaw zawsze wymaga wyjaśnienia. Powodem wizyty są także częste oddawanie moczu, nagłe parcie, oddawanie moczu w nocy, słaby strumień moczu, uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza czy ból przy mikcji. Urolog ustali przyczynę i zaproponuje leczenie, które pomoże przywrócić komfort.

Do urologa trafiają też osoby z kamicą nerkową, nawracającymi infekcjami dróg moczowych i nietrzymaniem moczu. U mężczyzn częstymi powodami są problemy z prostatą, zaburzenia erekcji, ból lub powiększenie jądra albo wyczuwalny w nim guzek. Takiej zmiany w jądrze nie należy lekceważyć – lekarz urolog powinien ją ocenić możliwie szybko. Nie wstydź się mówić o swoich dolegliwościach – lekarz urolog słyszy o takich problemach codziennie.

Po pięćdziesiątce wielu mężczyzn decyduje się na profilaktyczne kontrole prostaty, nawet jeśli nie ma żadnych objawów. O tym, czy i jak często je wykonywać, warto porozmawiać z lekarzem, bo zależy to od indywidualnego ryzyka i historii rodzinnej. Na takiej wizycie lekarz urolog wyjaśni, jakie są zalety i ograniczenia badań przesiewowych.

Jak wygląda wizyta u urologa i jakie badania mogą być potrzebne

Na początku urolog pyta o objawy, ich nasilenie i czas trwania, a także o choroby przewlekłe, przebyte operacje i przyjmowane leki. Czasem prosi o wypełnienie krótkiego kwestionariusza, który pomaga ocenić nasilenie dolegliwości związanych z oddawaniem moczu. Te pytania mogą wydawać się bardzo osobiste, ale szczere odpowiedzi pozwalają szybciej postawić rozpoznanie. Na tej podstawie lekarz urolog decyduje, które badania będą potrzebne.

Badanie zależy od problemu. Często lekarz urolog wykonuje USG nerek, pęcherza, a u mężczyzn także prostaty i jąder. Badanie prostaty przez odbyt trwa chwilę i może być nieprzyjemne, ale zwykle nie boli. Jeśli czujesz się skrępowany, powiedz o tym – urolog wyjaśni, czemu badanie służy i jak przebiega, a ty możesz w każdej chwili zadać pytanie.

Podstawowe badania to ogólne badanie moczu, posiew moczu i badania krwi, w tym parametry nerkowe, a u mężczyzn często także oznaczenie PSA. W niektórych sytuacjach lekarz urolog zleca uroflowmetrię, czyli pomiar siły strumienia moczu, badanie urodynamiczne albo tomografię komputerową. Przy podejrzeniu zmian w pęcherzu może być potrzebna cystoskopia, czyli obejrzenie wnętrza pęcherza cienkim wziernikiem.

Jeśli wyniki budzą wątpliwości, lekarz urolog może zaproponować biopsję, na przykład prostaty, często poprzedzoną rezonansem magnetycznym. Każde z tych badań ma swoje wskazania, dlatego zawsze zapytaj, czemu służy i jakie może mieć skutki uboczne. Przy zabiegach diagnostycznych urolog uzyskuje twoją pisemną zgodę i wyjaśnia, jak się do nich przygotować. Dobrze, gdy lekarz urolog zostawia czas na pytania przed podjęciem decyzji o dalszej diagnostyce.

Jak przygotować się do wizyty

Do USG pęcherza i prostaty zwykle trzeba mieć wypełniony pęcherz, więc na godzinę przed wizytą wypij kilka szklanek wody i nie oddawaj moczu. Zapytaj jednak w rejestracji o szczegóły, bo przygotowanie może się różnić. Jeśli lekarz zlecił badanie moczu, zabierz wynik albo próbkę zgodnie z zaleceniami. Dzięki temu lekarz urolog oceni sytuację już podczas pierwszej wizyty.

Przez kilka dni przed wizytą warto prowadzić dzienniczek mikcji: zapisuj, ile i kiedy pijesz oraz kiedy i ile moczu oddajesz. Taki zapis jest cenny przy problemach z częstym oddawaniem moczu lub nietrzymaniem, bo lekarz urolog widzi wtedy rzeczywisty rytm dnia, a nie tylko twoje wspomnienia. Zabierz też wcześniejsze wyniki badań, opisy USG i listę leków. Dzięki temu urolog od razu zobaczy pełny obraz i lepiej zaplanuje dalsze kroki.

Leczenie i zabiegi

Leczenie zależy od rozpoznania i może obejmować zmiany w stylu życia, leki, ćwiczenia mięśni dna miednicy, a w razie potrzeby zabiegi. Lekarz urolog wykonuje między innymi zabiegi kruszenia kamieni, operacje prostaty, usuwanie zmian w pęcherzu czy operacje onkologiczne. Wiele z nich przeprowadza się dziś metodami małoinwazyjnymi, co skraca pobyt w szpitalu i ułatwia powrót do codziennej aktywności. Przed operacją lekarz urolog omawia z tobą jej przebieg, możliwe powikłania i czas rekonwalescencji.

Przy kamicy nerkowej ważna jest profilaktyka, czyli odpowiednie nawodnienie i, w zależności od rodzaju kamieni, zmiany w diecie. W przewlekłych chorobach prostaty urolog prowadzi pacjenta przez lata, kontrolując objawy i wyniki badań. Nie odstawiaj samodzielnie zaleconych leków i zgłaszaj wszelkie nowe objawy, bo lekarz urolog może wtedy szybko zmodyfikować leczenie.

Urologia dziecięca

Dzieci z problemami urologicznymi trafiają do urologa dziecięcego. Najczęściej są to wady wrodzone układu moczowego, wnętrostwo, czyli niezstąpienie jądra do moszny, stulejka, nawracające infekcje dróg moczowych czy moczenie nocne utrzymujące się po wieku przedszkolnym. Skierowanie wystawia zwykle pediatra lub lekarz rodzinny. Wiele z tych problemów da się skutecznie leczyć, jeśli lekarz urolog zajmie się nimi odpowiednio wcześnie.

W przypadku najmłodszych pacjentów urolog dziecięcy dobiera badania tak, by były jak najmniej obciążające, najczęściej zaczynając od USG. Niektóre wady, na przykład wnętrostwo, leczy się operacyjnie w określonym wieku, dlatego ważne jest, żeby nie odkładać konsultacji. Przygotuj dziecko, tłumacząc mu w prosty sposób, na czym polega badanie, a w razie wątpliwości zapytaj, czy lekarz urolog pozwoli rodzicowi być obecnym przez cały czas.

Urolog a inni specjaliści

Granice urologii z innymi dziedzinami bywają płynne. Przewlekłą chorobą nerek, która nie wymaga zabiegu, zajmuje się nefrolog, a lekarz urolog leczy przede wszystkim te schorzenia, które mogą wymagać interwencji zabiegowej, jak kamica czy guzy nerek. Nietrzymanie moczu u kobiet może leczyć zarówno urolog, jak i ginekolog, a często obaj współpracują.

Przy zaburzeniach erekcji przyczyną bywają choroby serca lub cukrzyca, dlatego lekarz urolog może zalecić konsultację kardiologa lub diabetologa. Problemy z płodnością u mężczyzn diagnozuje androlog. Infekcje przenoszone drogą płciową leczy natomiast wenerolog. Jeśli nie masz pewności, dokąd się udać, pierwszym krokiem może być lekarz rodzinny, który skieruje cię dalej, gdy uzna, że potrzebny jest urolog.

Kiedy jechać na SOR lub dzwonić pod 112

Na SOR jedź przy bardzo silnym, kolkowym bólu w okolicy lędźwiowej promieniującym do pachwiny, zwłaszcza z gorączką, dreszczami lub wymiotami, bo może to oznaczać zablokowany kamieniem i zakażony układ moczowy. W szpitalu dyżurny lekarz urolog oceni, czy konieczne jest pilne odbarczenie nerki. Pilnej pomocy wymaga też całkowite zatrzymanie moczu, czyli sytuacja, gdy mimo silnego parcia nie jesteś w stanie oddać moczu.

U chłopców i młodych mężczyzn nagły, silny ból jądra może oznaczać jego skręt. To stan, w którym liczą się godziny, dlatego nie czekaj na planową wizytę, nawet jeśli twój lekarz urolog przyjmuje wkrótce – jedź od razu do szpitala. Dzwoń pod 112, gdy towarzyszą temu silne osłabienie, omdlenie lub masywne krwawienie, a lekarze na miejscu podejmą decyzję o leczeniu.

Urolog na NFZ i prywatnie

Do urologa w ramach NFZ zwykle potrzebujesz skierowania, najczęściej od lekarza rodzinnego. W Szczecinie działa wiele poradni urologicznych, a aktualny czas oczekiwania sprawdzisz w danych NFZ. W razie wątpliwości co do formalności zapytaj w rejestracji lub poszukaj informacji na pacjent.gov.pl.

Prywatnie zwykle łatwiej o szybki termin, a USG wykonuje się często podczas tej samej wizyty. Niezależnie od formy urolog powinien wyjaśnić ci wyniki i możliwe opcje leczenia w zrozumiały sposób. Ten opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady – o tym, co będzie dla ciebie najlepsze, zdecyduje lekarz urolog po badaniu.

Opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. W nagłym przypadku dzwoń pod numer 112.