Badania naukowe prostym językiem

Opisujemy po polsku i bez żargonu wyniki badań opublikowanych w anglojęzycznych czasopismach medycznych. Przy każdym streszczeniu jest link do oryginału i do lekarzy danej specjalności w Szczecinie.

Streszczenia to informacja, nie porada medyczna. Wybieramy prace w otwartym dostępie na licencji CC BY.

Lista opracowanych badań

Opracowań: 140

• Co zwiększa ryzyko nawrotu kamicy nerkowej

  Przegląd systematyczny z metaanalizą · BMC urology, 2022 · dziedzina: Urolog

  Metaanaliza 53 badań z udziałem ponad 488 tysięcy pacjentów wskazała 12 czynników związanych z nawrotem kamicy nerkowej, m.in. młodszy wiek, wyższe BMI, nadciśnienie, wcześniejsze kamienie i kamienie moczanowe.

• Jak często ludzie na świecie mają bóle głowy i migrenę

  Przegląd narracyjny badań epidemiologicznych z analizą statystyczną · The journal of headache and pain, 2022 · dziedzina: Neurolog

  Zestawienie 357 publikacji wskazuje, że czynne bóle głowy dotyczą około połowy ludzi na świecie, migrena – 14%. Wyniki poszczególnych badań różnią się jednak mocno, częściowo przez odmienne metody.

• Niskodawkowa tomografia w wykrywaniu raka płuca – dowody i wyzwania we wdrażaniu

  Przegląd narracyjny · Journal of internal medicine, 2022 · dziedzina: Onkolog

  Duże badania wykazały, że regularna niskodawkowa tomografia klatki piersiowej u osób z grupy wysokiego ryzyka zmniejsza liczbę zgonów z powodu raka płuca o 20–24%. Przegląd omawia, jak dobrze wdrożyć takie badania w Europie.

• Badania przesiewowe w kierunku raka jelita grubego – porównanie dostępnych metod

  Przegląd narracyjny (artykuł przeglądowo-opiniotwórczy) · Current treatment options in oncology, 2022 · dziedzina: Onkolog

  Przegląd porównuje metody wczesnego wykrywania raka jelita grubego zalecane w USA – od testów z kału po kolonoskopię – oraz nowe, jeszcze niezalecane testy. Autorzy podkreślają, że najlepszy test to ten, który zostanie wykonany.

• Niealkoholowe stłuszczenie wątroby – przyczyny, rozpoznawanie i znaczenie utraty masy ciała

  Przegląd narracyjny · BMC endocrine disorders, 2022 · dziedzina: Hepatolog

  Przegląd wiedzy o niealkoholowej stłuszczeniowej chorobie wątroby: jej związkach z otyłością i cukrzycą, metodach rozpoznawania i leczeniu. Podstawą terapii pozostaje zmiana stylu życia i utrata masy ciała.

• Zanieczyszczenie powietrza a choroby serca i udar – podsumowanie dziesięciu lat badań

  Przegląd parasolowy (przegląd przeglądów systematycznych i metaanaliz) · Journal of internal medicine, 2022 · dziedzina: Kardiolog

  Zestawienie 56 przeglądów badań o wpływie smogu na serce. Wyższe stężenia pyłów i tlenków azotu wiązały się z częstszymi zgonami sercowo-naczyniowymi, udarami i chorobą wieńcową, zwłaszcza u osób starszych i chorych na serce.

• Krótkie, intensywne biegi w szkole a zdrowie chłopców z otyłością

  Badanie z losowym przydziałem (RCT) · BMC pediatrics, 2022 · dziedzina: Lekarz medycyny sportowej

  W chińskiej szkole porównano trening interwałowy (HIIT) i spokojny ciągły bieg u chłopców z otyłością. Oba obniżyły BMI, a krótszy HIIT bardziej poprawił wydolność, choć badanie było małe.

• Empagliflozyna u osób w szpitalu z powodu ostrej niewydolności serca – badanie EMPULSE

  Badanie z losowym przydziałem (RCT), podwójnie zaślepione, kontrolowane placebo · Nature medicine, 2022 · dziedzina: Kardiolog

  W badaniu z udziałem 530 osób hospitalizowanych z powodu ostrej niewydolności serca włączenie empagliflozyny jeszcze w szpitalu wiązało się z większą korzyścią kliniczną po 90 dniach niż placebo i było dobrze tolerowane.

• Japońskie wytyczne leczenia choroby refluksowej przełyku z 2021 roku

  Wytyczne praktyki klinicznej (streszczenie wytycznych towarzystwa naukowego) · Journal of gastroenterology, 2022 · dziedzina: Gastroenterolog

  Japońskie Towarzystwo Gastroenterologiczne zaktualizowało wytyczne leczenia choroby refluksowej. Leczenie dobiera się osobno dla zapalenia przełyku o różnym nasileniu i dla refluksu bez zmian w przełyku, a nowy lek wonoprazan zyskał miejsce w ciężkich postaciach.

• Dieta dobierana przez algorytm a poziom cukru w świeżo rozpoznanej cukrzycy typu 2

  Pilotażowe badanie z losowym przydziałem w układzie naprzemiennym (crossover) z 6-miesięczną kontynuacją bez grupy kontrolnej · BMC medicine, 2022 · dziedzina: Dietetyk

  Małe badanie z Izraela porównało dietę układaną przez algorytm przewidujący wzrost cukru po posiłku z dietą śródziemnomorską u osób ze świeżo rozpoznaną cukrzycą typu 2. Dieta algorytmiczna dawała mniejsze skoki cukru, ale potrzebne są większe badania.

• Borelioza w Europie – jak bakterie krążą między kleszczami, zwierzętami i ludźmi

  Przegląd narracyjny · Parasitology research, 2022 · dziedzina: Specjalista chorób zakaźnych

  Przegląd wiedzy o krążeniu bakterii wywołujących boreliozę w Europie: rola kleszczy, zwierząt i zmian klimatu. Autorzy wskazują, że dane o liczbie zachorowań są niepełne i potrzebne są jednolite zasady rozpoznawania i zgłaszania choroby.

• Algorytm pomagający dobrać intensywność psychoterapii depresji – badanie z Anglii

  Badanie z losowym przydziałem klastrowym (cluster RCT) · JAMA psychiatry, 2022 · dziedzina: Psychiatra

  W angielskiej publicznej służbie zdrowia sprawdzono, czy algorytm komputerowy pomagający od razu dobrać intensywność terapii poprawia leczenie depresji. Poprawa była częstsza (52% wobec 45%), przy umiarkowanie wyższych kosztach.