Słoneczne

Słoneczne – historia i charakter osiedla

Historia

Budowę osiedla rozpoczęto w 1974 r. na polach wsi Krzekoszów, w kwartale między ul. Struga, Łubinową, Przelotową a torami kolejowymi, po sąsiedzku z przedwojenną zabudową jednorodzinną, która w 1945 r. ucierpiała tylko nieznacznie i przetrwała między nowymi blokami. Projekt przygotował zespół pod kierunkiem architekta Romualda Cerebież-Tarabickiego, związanego ze szczecińskimi biurami projektowymi tamtej epoki.

Słoneczne było odpowiedzią na głód mieszkań w rozrastającym się Szczecinie – na Prawobrzeżu było miejsce na duże, zaplanowane od zera osiedla. Równolegle, po wschodniej stronie, powstawało Majowe, a w następnej dekadzie Bukowe; w ciągu kilkunastu lat pola między Dąbiem a Puszczą Bukową zamieniły się w jeden wielki zespół mieszkaniowy. Samorząd osiedla ustanowiono w 1990 r. Dziś Słoneczne zmaga się z typowymi problemami dużych blokowisk: starzejącą się zabudową i spadkiem liczby zameldowanych mieszkańców; miasto uznało jego obszar za wymagający rewitalizacji.

Zabudowa i architektura

Według Studium zabudowa wielorodzinna o dużej intensywności stanowi tu 88 procent zabudowy mieszkaniowej. Budynki wyższe niż pięć kondygnacji to ponad pięć procent wszystkich – wyraźnie więcej niż na sąsiednich osiedlach. Charakterystyczne są trójramienne gwiazdy z trzech trzynastokondygnacyjnych bloków, m.in. u zbiegu ulic Lnianej i Przelotowej, a także długie, wygięte w łuk ciągi niższych budynków. Pastelowe elewacje w różowych, zielonych i żółtych odcieniach ożywiają wielką płytę.

Najbardziej wyrazistą budowlą jest Sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej przy ul. Struga, połączone z kościołem parafialnym Niepokalanego Serca NMP. Ceglany zespół z kopułami, łukami i wysokimi, wąskimi oknami jest dobrze widoczny z głównej arterii. W północno-zachodniej części osiedla stoją hala Międzynarodowych Targów Szczecińskich, zajezdnia autobusowa Dąbie i remiza straży pożarnej, a w pobliżu ul. Rydla mieszczą się urzędy, w tym filia urzędu miasta.

Zieleń i rekreacja

Sercem osiedla jest Rubinowy Staw – niewielki zbiornik otoczony alejkami, ławkami i trawnikami, nad którym przeglądają się bloki. Wieczorem, gdy zapalają się światła w setkach okien, odbicia w wodzie zamieniają go w jedno z najbardziej fotogenicznych miejsc Prawobrzeża. Przy stawie stoi Pomnik Niepodległości – metalowa kompozycja przypominająca rozchylone wrota, z witrażami, na których odtworzono m.in. rękopis Mazurka Dąbrowskiego. Rzeźba ze stali nierdzewnej, odsłonięta w 2001 r., ma symbolizować przeszłość, teraźniejszość i przyszłość Polski.

Zieleni ogólnodostępnej nie jest dużo – Studium ocenia ją na zaledwie kilka procent powierzchni osiedla – ale południowe obrzeża sąsiadują z Parkiem Leśnym Klęskowo i Puszczą Bukową, do których dojeżdża się kilka minut autobusem albo rowerem. Od Bukowego i Zdrojów osiedle oddzielają tory kolejowe, a wkrótce także trasa tramwajowa; Studium zaleca więc bezkolizyjne przejście w ciągu ul. Jasnej, by mieszkańcy mogli wygodnie dojść do lasu.

Jak się tu mieszka

Słoneczne to osiedle kompletne: żłobek, przedszkola, szkoły, w tym szkoła sportowa w Centrum Kształcenia Sportowego przy ul. Rydla, biblioteka, poczta, banki i urząd skarbowy są na miejscu albo tuż obok. Na północnym skraju ciągną się centra handlowe i hipermarkety, w tym CH Słoneczne.

Słońce jest tu motywem przewodnim nie tylko w nazwie osiedla: najmłodsi chodzą do żłobka „Słoneczko” i przedszkola „Słoneczna Dziewiątka”, a sanktuarium nosi wezwanie Pani Fatimskiej Słonecznej Królowej. W rejonie ul. Rydla mieszczą się siedziba Szczecińskiej Spółdzielni Mieszkaniowej „Dąb”, urząd skarbowy i filia urzędu miasta z wydziałem komunikacji.

Gęsta zabudowa ma swoje minusy – mało miejsc parkingowych i mało zieleni – ale dla wielu mieszkańców liczy się wygoda i świetny dojazd. Wieczorami osiedle jest raczej spokojne, a życie toczy się wokół stawu, pawilonów usługowych i przystanków.

Osiedle starzeje się razem z mieszkańcami. Według karty osiedla w 2018 r. ponad jedna trzecia zameldowanych była w wieku poprodukcyjnym, a w porównaniu z 2011 r. ubyło ponad tysiąc osób. Studium wskazuje potrzebę zwiększenia ilości zieleni, uporządkowania zabudowy wzdłuż ul. Struga i ul. Wiosennej oraz nowych miejsc parkingowych, a Rubinowy Staw ma zachować funkcję zbiornika retencyjnego dla wód opadowych.

Warto zobaczyć

Najlepiej zacząć od Rubinowego Stawu i obejść go dookoła, zatrzymując się przy Pomniku Niepodległości. Stąd widać, jak niskie bloki układają się w łuki, a wieżowce w trójramienne gwiazdy – zwłaszcza od strony ulic Lnianej i Przelotowej. Spacer warto zakończyć przy ul. Struga, przed ceglanym sanktuarium z kopułami, a po zmroku wrócić nad staw, gdy w wodzie odbijają się światła setek okien.

Komunikacja

W sierpniu 2015 r. na osiedlu otwarto pętlę Turkusowa – końcowy przystanek pierwszego etapu Szczecińskiego Szybkiego Tramwaju. Tramwaje jadą stąd bezkolizyjną trasą – odcinkiem w wykopie z przystankiem Jaśminowa, obok przystanku Hangarowa i mostem nad Regalicą – do węzła Basen Górniczy i dalej do centrum. W 2018 r. przy pętli otwarto część autobusową; węzeł ma cztery perony tramwajowe i pięć autobusowych. W planach drugiego etapu trasy jest przedłużenie torów wzdłuż południowej granicy osiedla w stronę Kijewa, z przystankiem przy ul. Lnianej. Ul. Struga, droga krajowa nr 10, prowadzi na Most Długi, a półtora kilometra na północ leży stacja kolejowa Szczecin Dąbie.